Ширење на ракот Печати
Среда, 09 Јули 2008 11:35

Патологија

Туморите на панкреасот можат да се поделат на ендокрини и егзокрини, во зависност од тоа од кои клетки потекнуваат.

Ендокрини тумори на панкреасот

Функционални ендокрини тумори

Ендокрините тумори настануваат како последица на неконтролираното делење на ендокрините клетки (клетки со внатрешно лачење) на панкреасот и често произведуваат хормони. Тоа се ретки тумори и се јавуваат само во 5% од сите карциноми на панкреасот. Поголемиот дел од ендокрините тумори на панкреасот се функционални аденокарциноми, кои продуцираат специфични хормони. Постојат неколку видови на ендокрини клетки и секој од нив продуцира свој посебен хормон или пептид (мала протеинска молекула). Функционалните ендокрини тумори се наречени според хормонот кој го секретираат.

Во ендокрини тумори на панкреасот спаѓаат:

Insulinom – тумор при кој е зголемено нивото на хормонот инсулин, па во крвта доаѓа до хипогликемија (намалување на нивото на гликозата во крвта). Инсулиномот е редок тумор и во 90% од случаите е бениген. Обично се јавува на возраст од 50 до 60 години и тоа подеднакво и се јавува и кај мажите и кај жените.

Пациентите со оваа болест обично развиваат хипогликемија (намалено ниво на гликозата во крвта), поради зголемената секреција на хормонот инсулин, кој доведува до абнормално ниски вредности на шеќерот во крвта.

Gastrinom (Zollinger-Ellisonov sindrom) – ова е тумор при кој е зголемено нивото на хормонот гастрин и во 70% од случаите е малиген.

Гастриномот е болест каде постои зголемена секреција на гастрин (хормон кој ја стимулира продукцијата на желудечната хлороводородна киселина) и доведува до појава на мнобројни улкуси во горниот дел на системот за варење. Гастриномот бил за прв пат опишан кај пациенти со ретка форма на интензивна улкусна болест т.н. Zollinger-Ellison-ов синдром.

Глукагоном е поредок тумор, кој предизвикува блага форма на дијабет, поради зголемената секреција на глукагонот (хормон кој ја стимулира продукцијата на глукозата).

Друг редок функционален еднокрин тумор на панкреасот е випом (туморските ендокрини клетки лачат вазоактивен итестинален пептид), и доведува до развој на т.н. Verner-Morrisonov sindrom - се одликува со воденести проливи, хипокалиемија (ниско ниво на калиум во крвта) и ахлорхидрија (потполн недостаток на лачење на солна киселина во желудечниот сок), и во 60% од сличаите е малиген. Овој синдром се јавува како резултат на зголемена секреција на васоактивен интестинален пептид (ВИП) ид страна на ендокрините клетки на панкреасот. Уште познат како випом.

Друг редок функционален еднокрин тумор на панкреасот е и самотостатином.

Ендокрините тумори најчесто се сместени во опашката или телото на панкреасот и обично имаат побавен раст во споредба со почестите егзокрини дуктални аденокарциноми на панкреасот.

Ендокрините тумори можат да достигнат големина до 10 cm, па и повеќе, пред да се јават одредени симптоми, како болка или опиплива туморска маса, губиток на телесна тежина и зголемена слезенка поради притисок на туморот на вената на слезенката (која ја одведува крвта од слезенката).

Нефункционални ендокрини тумори

Нефункционални ендокрини тумори – овие тумори не продуцират хормони, па обично клиничката слика се развива дури кога туморот ќе достигне големи димензии и со својот притисок на околните органи и структури ќе предизвика болка во абдоменот и грбот. Тие учествуваат со една третина од сите ендокрини тумори на панкреасот и повеќето се малигни. Нефункционалните ендокрини тумори не секретираат хормони и тешко е да се разликуваат од егзокрините тумори на панкреасот.

Карциноми на егзокрините клетки на панкреасот

Околу 95% од сите карциноми на панкреасот започнуваат од егзокрините клетки, со нивно абнормално и неконтролирано растење и делење. Најчест хистолошки тип е дукталниот аденокарцином (80 до 90%), кој е по потекло од дукталниот епител, многу поретки се аденосквамозниот (4%), гигантоцелуларниот (4%) и цистоаденокарциномот (2%).

Макроскопски, карциномот на панкреасот се манифестира како белузлава нејасно ограничена туморска маса. Многу често во неговата околина се присутни фиброзни промени и придружен панкреатит.

Малигномите се најчесто локализирани во подрачјето на главата на панкреасот (73-75%), на телото се локализирани само 2% од туморите и на опашката се наоѓаат 7%.

Ширење на дукталниот егзокрин аденокарцином на панкреасот
Локално ширење на туморот

Карциномот на панкреасот се проширува кон околните структури со директен, инваазивен раст, а кои од нив ќе бидат зафатени, ќе зависи од примарната локализација на туморот.

Лезиите кои се локализирани на главата на панкреасот се прошируваат кон и во дванаестопалачното црево и желудникот. Туморите кои се локализирани на телото на панкреасот, покрај овие два органи, можат да ги инфилтрираат и слезинката и дебелото црево (трансферзалниот колон).

Малигномите сместени примарно во опашката ги инфилтрираат левиот бубрег и надбубрежната жлезда, слезината и дебелото црево.

Лимфогено ширење на туморот

Лимфогеното метастазирање примарно настанува кон и во регионалните лимфни јазли како што се панкреато дуоденалните, супрапанкреатичните лимфни јазли, како и во лимфните јазли во хилусот на црниот дроб.

При напредната болест можна е појава на метастатски промени и во поодалечените лимфни јазли, како оние околу големите крвни садови, како што се аортата и вена кава, и во медијастиналните лимфни јазли.

Системски манифестации

Метастазите по крвен пат, во оддалечените ткива и органи, се чести при напредната болест. Венскте садови на панкреасот се вливаат во црниот дроб, поради што тој е најчестото место на метастази кои настануваат со расејуавње на клетките по крвен пат.

Исто така и белите дробови и плеврата се чести локализации на хематогените метастатски депозити.

Директна имплантација на малигните клетки

Четвртиот начин на проширување на карциномот на панкреасот е директната имплантација на малигните клетки, која може да настане на перитонеалната површина од било кој орган во абдоменот.