Други третмански опции Печати

Палијативна хирургија, палијативна радиотерапија, терапија со бисфосфонати

Палијативна хирургија (хируршки опции за напреднат или за рекурентен карцином на простата)

Било оценето дека 30% од пациентите кои биле излекувани со иницијалниот (првичниот) третман за ран стадиум на карцином на простата ќе дадат релапс по 5 години.

За овие пациенти, како и за оние кои во почеток на дијагностицирањето на болеста биле веќе во напреднат стадиум, други хируршки техники можат да играат важна улога во севкупното третирање на болеста.

Пациентите кои биле лекувани иницијално со радиотерапија, може да имаат корист од т.н. „спасувачка“ (salvage) простатектомија.

Со оваа „спасувачка“ простатектомија хируршки се отстрануваат простатата и околните структури, вклучувајќи ги и ткивата кои биле претходно озрачени при радиотерапијата. Пациентите кои имале тумори и кои биле оценети како потенцијално курабилни пред радијацијата, може да имаат корист од пострадиотераписката хирургија.

Сепак и покрај тоа, дури и под најдобри околности, пострадиотераписката хирургија е многу тешка операција и нејзиното изведување може да доведе до појава на значителни несакани ефекти и компликации. Затоа, мал број хирурзи ја изведуваат регуларно. Треба добро да се оцени колкав е ризикот од компликации и, евентуално, да се размисли за други тераписки опции.

Хируршка интервенција, позната како трансуретрална простатектомија (ТУР), обично се изведува кај пациенти со немалигно зголемена простата или т.н. бенигна простатична хиперплазија. Модифицирана трансуретрална простатетомија исто така може да се направи кај пациенти со рекурентен или метастазичен карцином на простатата со цел да се ублажат уринарните симптоми и да се овозможи нормално мочање кое е попречено од растот на карциномот на простатата.

Според тоа т.н. палијативна хирургија (ТУРП) игра важна улога во третманското водење на рекурентниот и метастазичен карцином на простатата и се изведува кај пациенти со опструкција на уринарните патишта и со присуство на симптоми (уринарна инконтиненција). Најдобри резултати се постигнати кај мажи со ниски вредности на ПСА во крвта и кај кои нема изразено проширување на болеста.

Редовното следење на нивото на ПСА по примарната терапија е клучно за брзо откривање на повторното појавување на болеста, односно рекуренцата, а со тоа и за можноста за што порано започнување со терапија. Колку порано се започне со терапија, толку се поголеми шансите за подобри резултати од истата.

Палијативна радиотерапија

Палијативната радиотерапија нема за цел излекување на пациентот, туку само ублажување на постоечките симптоми на болеста и подобрување на квалитетот на животот на пациентот.

Таа најчесто се применува со цел да ги отстрани симптомите кои се јавуваат како резултат на локалното ширење на туморот, а тоа се: крварење при мочање (хематурија), отежнато или неможно мочање (олигурија, анурија) и постоење на јаки болки во пределот на простатата.

Исто така, палијативната радиотерапија се користи и кај пациенти со симптоми од метастазичното ширење на болеста. Карциномот на простатата најчесто дава коскени метастази придружени со интензивна коскена болка. Палијативната радиотерапија доведува до значително намалување на болката во регијата која се озрачува и до спречување на патолошко кршење на зафатената коска. Со тоа го подобрува и квалитетот на животот на болниот.

Палијативната радиотерапија се спроведува со надворешно зрачење.


Терапија со бисфосфонати

Најнова форма на палијативен третман на коскените метастази и нивните компликации е со примена на лековите наречени бисфосфонати.

Третман на коскените метастази со бисфосфонати

Постојат два типа на метастазични коскени оштетувања (лезии):

  • остеобластни лезии (коскена продукција),
  • остеолизни лезии (коскено распаѓање, разградување).

Најнова форма на палијативен третман на коскените метастази и нивните компликации е примената на лекови наречени бисфосфонати.

alt

Бисфосфонатите се ефикасни во третирањето на еден тип од овие лезии, односно на остеолизните. Кај карциномот на простатата може да се јават и двата типа на коскени лезии, но почести се остеолизните, затоа третманот со бисфосфонатите е ефикасен.

Остеокластите имаат засилена активност кај пациентите со метастази во коските, според тоа ова е целна терапија, која делува директно на инхибицијата на остеокластната активност.

Бисфосфонатите делуваат на тој начин што ја намалуваат коскената ресорпција. Тие се врзуваат за активните зони од коскениот метаболизам, се ослободуваат за време на коскената ресорпција и ја инхибираат активноста на остеокластите, клетки кои ја разградуваат коската.

Според тоа тие доведуваат до:

  • намалена коскена ресорпција предизвикана од присутните метастази
  • намалување на коскената болка
  • спречуваат создавање на нови метастази во коските
  • намален ризик од појава на патолошки скршеници
  • намалување на нивото на калциумот во крвта при хиперкарциемијата (високо ниво на калциум).

Терапијата со бисфосфонати е долготрајна и се спроведува сè додека дава добар одговор и е ефикасна. Бисфосфонатите може да се дадат во вид на инфузии во вена или во вид на таблети или капсули преку уста.

Доколку се дадат како интравенска инфузија, тие се аплицираат на секои 3-4 недели, додека ако се даваат како таблети тие се земаат секојдневно, без прекин.

Најчесто користени бисфосфонати се:

  • clodronate (Bonefos® - Bayer Schering Pharma), терапијата може да започне прво со интравенска инфузија во дози од 300 mg. во тек на 3-5 дена или најмногу до 7 дена, а потоа терапијата да се продолжи со орална примена на бонефос капсули од 400 mg со вкупна дневна доза од 1600 до 2400 mg дневно.
  • pamidronate disodium (Aredia® - Novartis), која се дава во вид на три часовна инфузија во доза од 90 mg на секои 3-4 седмици,
  • ibandronate (Bondronat® - F. Hoffmann-La Roche) во доза од 6 mg како едночасовна интравенска инфузија на секои 3-4 седмици или во вид на обложени таблети од 50 mg еднаш дневно.
  • zoledronic acid (Zometa® - Novartis), како 15-минутна инфузија во вена во доза од 4 mg на секои 3-4 седмици.

Клиничките студии ги објавиле најчестите несакани ефекти од бисфосфонатите, а тоа се: замор, треска, мачнина, гадење, слабокрвност, коскена и мускулна болка. Но, овие симптоми може да бидат предизвикани и од самото присуство на карциномот или од другите лекови кои пациентот ги прима.

Обично бисфосфонатите добро се поднесуваат и немаат силно изразени несакани ефекти.

Контрола на хиперкалциемијата со бисфосфонати

Кај пациентите со метастази во коските, често може да дојде до покачено ниво на калциум во крвта т.е. до хиперкалциемија. Причина за хиперкалциемијата е зголеменото разградување во коските. Хиперкалциемијата делува на сите основни функции и органи во телото како на бубрезите, на срцето, на системот за варење, на нервниот систем и на психата.

Денес постои група на ефикасни лекови т.н. бисфосфонати кои го запираат разградувањето на коските. Нивното делување започнува неколку дена по нивното аплицирање и тие долго време го спречуваат излачувањето на калциумот од коските. При терапијата со бисфосфонатите, потребна е обилна хидрација на организмот, за да може вишокот на калциум полесно да се исфрли преку бубрезите.

При хиперкалциемијата најголем проблем е нејзиното рано дијагностицирање. Во почетокот, хиперкалциемијата дава некарактеристични симптоми. Затоа и при најмали епизоди на замор, запек или гадење, треба кај пациентите со метастази во коските да се провери нивото на калциумот во крвта. Задоцнетата дијагноза на хиперкалциемијата може да доведе не само до бубрежна инсуфициенција, туку и до развој на кома која може да има фатален крај.

Современите лекови, бисфосфонатите, овозможуваат ефикасна и долгогодишна контрола на калциумот во крвта.

Потребни се редовни контроли на калциумот и адекватно лекување со бисфосфонатите.