Тераписки опции кај малигниот мезотелиом Печати

Во терапијата на малигните мезотелиоми може да се применат: хирургијата, радиотерапијата и хемотерапијата, како самостојни методи или во комбинација. Која од овие тераписки опции ќе се примени, или нивна комбинација, пред се зависи од стадиумот на болеста, но и од општата состојба на болниот и возраста.

Според тоа, за одредување на адекватна терапија кај секој пациент одделно, се разгледуваат следниве прогностички значајни фактори: работен капацитет, години, хистолошки тип, загуба на телесната тежина и крвна слика. Високо ризична група е таа што содржи три или повеќе од овие фактори.

Хирургија

ируршкото лекување може да биде:

  • радикално (цел е излекување) и
  • палијативно (за ублажување на постоечките симптоми и знаци на болеста, и за подобрување на квалитетот на животот на пациентот).

Се применуваат две главни методи на операција:

  • плевректомија (отстранување само на зафатената плевра) и
  • плевропневмонектомија (отстранување на плеврата со белите дробови).

Плевропневмонектомијата се изведува само кај пациенти во Стадиум I.

При оваа процедура, целата површина на париеталната и висцералната плевра се отстранува, вклучувајќи ја и париеталната плевра на дијафрагмата и перикардот, а висцералната плевра се отстранува со пневмонектомијата.

Во последно време најефикасна контрола на плевралниот излив се постигнува со торакоскопијата со внесување на талк во плевралниот простор. Се употребуваат 2 до 5 грама на стерилен талк, кој се внесува преку висцералната плевра на белите дробови и париеталната површина. Со оваа метода се постигнува контрола на плевралниот излив кај 90% од пациентите.

Радиотерапија

За употребата на радиотерапијата како првичен (иницијален) тераписки модалитет се објавени неколку ретроспективни клинички студии, при што таа е применета како надворешна радиотерапија и интракавитарна брахитерапија. Студиите објавиле добри палијативни ефекти, во смисол на намалување на болката и подобрување на дишењето, меѓутоа, без битно влијание на севкупното преживување.

Зрачните дози кои се потребни, за да се постигне палијативен ефект, односно, симптоматско подобрување, се движи од над 40Gy до 65Gy, кои се остваруваат во период од 35 до 45 дена. Зрачењето се спроведува со линеарен акцелератор, со користење на високоенергетски фотони и со внимателно планирање на зрачниот волумен, со цел да се максимално озрачи туморот, а минимално да се озрачат и заштитат околните органи и структури.

Симптоматско подобрување се постигнува во 67% од случаите зрачени со овие дози, во споредба со 22% симптоматско подобрување постигнато кај пациенти зрачени со дози помали од 40Gy.

Кога се користат високи дози при зрачењето на малигниот мезотелиом, се применуваат модерни радиотераписки техники.

Во текот на изминатите неколку декади, со воведувањето на сè пософистицирани и попрецизни техники на зрачење, постигнат е огромен напредок во радиотерапијата. Со овие модерни техники на зрачење се постигнува прецизно доставување на повисока доза во пределот на туморот, а минимално озрачување на околните ткива. Исто така, се постигнува и подобра локална контрола, како и помалку акутни и доцни несакани ефекти.

Тродимензионалната конформална радиотерапија (3Д КРТ) користи компјутерски софтвер за интегрирање на КТ снимките од внатрешните ткива и органи на пациентот. Тоа овозможува попрецизно формирање на високата волуменска радијациона доза соодветно на обликот на туморот. 3Д КРТ на тој начин ги намалила како акутните, така и доцните несакани токсични ефекти врз нормалните ткива и околни органи кај пациентите со малиген мезотелиом, а од друга страна се постигнала повисока кумулативна доза во самиот тумор. Овие техники на зрачење покажале дека оваа дозна ескалација е поврзана со повисок процент на долготрајна локална контрола на болеста. Колку дозата во туморот е поголема, толку и резултатите од радиотерапијата се подобри.

Зрачниот волумен при третманот на малигниот мезотелиом е голем и во него е вклучена плевралната површина на дијафрагмата и медијастинумот.

Радикалната радиотерапија е ограничена само за пациенти со болест локализирана само на едниот хемоторакс. Границите на зрачното поле се движат од првото ребро (горна граница на зрачното поле), до дијафрагмата, која одговара на 12-от граден прешлен (долна граница на зрачното поле). Латерално- границата е до ребрата, а медијалната граница е целата широчина на медијастинумот.

Ваквиот зрачен волумен е екстремно тешко да се озрачи со туморски дози, без да се изложат пациентите на ризикот од оштетување на нормалните околни структури и органи, како што се белите дробови, срцето, рбетниот мозок и црниот дроб.

Предоперативна радиотерапија не се применува.

Постоперативна надворешна радиотерапија или имплантација на радиоактивни изотопи (Јод 125, Иридиум 192, Фосфор 32) по реализираната палијативна хирургија (плеуректомија и декортикација) може да се примени со цел да се подобри преживувањето.

При локално напреднат метастатски мезотелиом, радиотерапијата се применува за палијација на симптомите од примарниот тумор или од метастатските депозити.

Несакани ефекти од зрачната терапија

Честотата, типот и степенот на зрачните компликации зависат од големината на зрачниот волумен, од техниката на фракционирањето, од дозата, од состојбата на нормалните ткива, како и од другите вклучени тераписки модалитети, како на пример, хемотерапијата. Компликациите се јавуваат во различен временски период и се манифестираат како: отежнато дишење, радијационен пневмонит (воспаление предизвикано од зрачењето на белиот дроб), фиброза на белите дробови, хронична фиброза на перикардот и друго.

Хемотерапија

Во лекувањето на малигниот мезотелиом повеќе клинички студии се спроведени со поединечни цитостатски агенси.

Од поединечните агенси, само неколку покажале активност и се добил одговор од цитостстското лекување. Тоа се следниве цитостатици: detorubicin, cyclophosphamid, doxorubicin, mitomycin, 5-fluorouracil и cisplatil.

Почетните извештаи од клиничките студии кои ја испитувале ефикасноста на комбинираните режими на хемотерапија, во кои биле вклучени adriamycin и cislatil, како и други цитостатици, не потврдиле дека постои подобра ефикасност од комбинираната цитостатска терапија, во споредба со монотерапија со еден цитостатик.

Комбинираната терапија, вклучувајќи ја хирургијата, хемотерапијата и радиотерапијата, се во фаза на иследување, меѓутоа првите соопштенија не покажуваат прогес во преживувањето.