• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Истражување

Идентификувани гени поврзани со рак на тестис

Ракот на тестисот е ретка болест и претставува само 2% од сите карциноми кои се јавуваат кај мажите. Но, тој е чест тумор кај...

Болести на простата - Рак

За болестите на простатата кај нас многу малку се знае. Единствен начин да се бориме против нив...
Дијагностика на малигните заболувања
Индекс на артикл
Дијагностика на малигните заболувања
Анамнеза
Физикален преглед
Лабораториски иследувања
Рендгенски иследувања
Eхотомографски и ендоскопски иследувања
Хистолошка и цитолошка верификација на туморот
Сите страници

Дијагнозата на малигните заболувања кај болни со изразени симптоми е лесна. Маѓутоа, и во овие прилики постојат отежнувачки околности, доколку малигното заболување е скриено или неговото настанување се манифестира со некарактеристични симптоми. Сето тоа може да придонесе малигното заболување да не биде навреме дијагностицирано и лекувано.

Подобрувањето на резултатите од лекувањето на карциномите, пред сè, зависи од нивното рано дијагностицирање.

Во почетните стадиуми, малигните тумори се локален патолошки процес, кој може во целост да биде отстранет или уништен со применетите методи на лекување.

Напредокот на медицинските дисциплини и техники овозможува рано откривање на малигните тумори. Приближно 75% од малигните тумори потекнуваат од делови на човечкиот организам кои се достапни за физикален преглед.

Кај заболувања кои не се наполни јасни, секогаш треба да се помисли на евентуално присуство на малиген тумор. Сомневањето е клуч на раното дијагностицирање.

Најважни фактори во раното дијагностицирање на карциномот се лекарите од општата практика. Тие не треба да се задоволат само со дијагностицирање на малигните тумори, туку тие треба да бидат вклучени и директно во превентивата на кациномите, преку издедување на периодичн прегледи на здравите луѓе.

Раното откривање на карциномот подразбира, како негово барање, така и негово препознавање, или познавање на неговите преканцерозни состојби кај лицата без симптоми.

Заради погоре изнесеното, онколозите се сложуваат со заклучокот дека многу животи може да се спасат со примена на соодветни техники за рано откривање и дијагностицирање на малигните заболувања во амбулантите по општа медицина.

Дијагнозата на малигните заболувања се поставува со:

  • внимателно земена анамнеза,
  • детален физикален преглед по системи,
  • лабораториски иследувања на крвта и мочката,
  • рендгенски и изотопски иследувања,
  • ехотомографски и ендоскопски иследувања,
  • цитопатолошка потврда на туморот.

Анамнеза

Од болниот треба внимателно да се земат анамнестички податоци, бидејќи анамнезата е една од најважните делови на лекарскиот преглед.

Најголема неправда што може лекарот да ја направи спрема болниот е превидот на некој важен знак или симптом кој, ако на време се забележи, може да го спаси животот на болниот со адекватно и навремено лекување.

Фамилијарна анамнеза

Покрај земањето на вообичаените податоци, вниманието треба да се насочи кон тоа дали некој член од блиската фамилија на болниот боледувал или умрел од малигно заболување и дали некој од фамилијата имал преканцерозна промена или умрел од некоја болест, која би можела да се дијагностицира како карцином.

Доколку се добијат такви податоци, тие треба внимателно да се испитаат и да се провери ризикот од нив за болното лице.

Малигните тумори не се наследна болест во класична смисла на зборот, но постојат таканаречени „ракови фамилии“, кај кои повеќе членови од фамилијата боледуваат од малигни тумори, дури и од еднаков вид и со иста локализација (дојка, матка, желудник и друго).

Лична анамнеза

Освен земање на вообичаени податоци, потребно е да се утврди и следново:

  • Дали болниот некогаш лежел во болница, дали бил опериран или на некој друг начин бил лекуван од рак или преканцерозна состојба.
  • При многу локализации, во голем процент од случаите, болните сами ја откриваат туморската творба, на пример кај ракот на дојката, ракот на кожата, ракот на штитната жлезда, при лимфомите, при саркомите на меките ткива и коските и друго.
    Многу е битно да се добие сознание за тоа кога е откриена промената и дали таа се зголемува, намалува или стагнира.
  • Дали постои некоја сомнителна или нејасна болест.
    Болните често не знаат од што се оперирани, посебно кога се работи за малиген тумор. Често тоа се крие од нив. Тогаш треба да се побара помош од членовите на фамилијата или од матичниот лекар.
  • Личните навики: пушењето и пиењето алкохол треба внимателно да се испитаат.
    Доколку болниот пуши, треба да се праша кога почнал да пуши, колку време пуши, да се праша за приближниот број на испушени цигари дневно, дали го вовлекува чадот од цигарите, дали ги пуши цигарите до крај и какви цигари пуши (со колкав % на никотин и катран).
    Во врска со пиењето алкохол, прашањата се поврзани со тоа дали редовно пие или повремено, да се праша за видот на алкохолот, количината на дневното консумирање алкохол и колку долго време консумира алкохол.
  • Од работната средина битно е да се открие изложувањето на канцерогените средства во животната и професионалната средина.
    Работењето во хемиската и нафтена индустрија, во рудници за азбест, арсен, уран, никоел, хром и друго го зголемуваат ризикот за појава на многу видови на рак.
    Многу е битно да се дознае времетраењето на изложеноста на канцерогените средства.
  • Дали болниот, некогаш во детството, бил озрачен во пределот на вратот или тимусот, заради опасност од рак на штитната жлезда.
  • Присуството на болка, нејзиниот карактер и јачина е битна основа за диференцијално дијагностичко решавање и ориентирање за локализацијата и проширеноста на болеста.
  • Промените на апетитот, телесната тежина, работоспособноста се од значење за правилната дијагностичка насоченост.
  • Патолошките излачувања од анусот, вагината, мочните патишта, брадавката на дојката и од дишните патишта (присуство на крв или крв помешана со слуз или гној) се вознемирувачки сигнали за евентуално присуство на малигно заболување.

Физикален преглед

Прегледот може да се направи во секоја амбуланта по општа медицина. По правило, за време на прегледот болниот треба да биде наполно гол. Се мери температурата на телото, крвниот притисок, висината и тежината, а потоа се започнува со физикалниот преглед по системи. Тој треба да се изврши внимателно и промислено. Грешни и неточни дијагнози се јавуваат ако лекарот направи само делумен преглед.

Болниот може да се жали на нејасна болка, а точната дијагноза ќе се постави дури по извршениот целосен преглед и по извршените дијагностички постапки и тестови.

Секоја површност на лекарот, може да се одрази врз животот на болниот.

При физикалниот преглед најголемо внимание се обрнува на оние органи и делови од телото на кои пациентот се жали, но при секој преглед рутински се изведуват аускултација со стетоскоп („слушање“) на градниот кош и мерење на крвниот притисок (кај млади лица и возрасни).

Утврдувањето на вистинскиот проблем на пациентот може да биде доста тежок процес, доста често пациентите се исплашени и вознемирени од проблеми кои не се суштински, додека симптомите кои би можеле да упатат на сериозна болест ги прескокнуваат и затоа анамнезата бара големо внимание и трпеливост од страна на лекарот.

Физикалниот преглед подразбира преглед на телото, при што прво лекарот го зема во предвид изгледот на пациентот, неговата висина, ухранетост и дали остава впечаток на лесно, средно или тешко болен пациент. Обично прегледот започнува од главата па надолу, при што, во зависност од симптомите на пациентот, се прегледуваат најчесто грлото, надворешниот ушен канал со ушното тапанче (отоскопија) , штитната жлезда на вратот, а при посебни состојби како на пример мозочен удар се утврдува големината на зениците и нивната реакција на светлина и друго.

На градниот кош се врши аускултација со стетоскоп, со што се прегледуваат белите дробови и срцето. Аускултацијата е незаменлив метод за дијагноза на голем број на болести, од пневмонија до вродени срцеви мани. Дури и кога и со наодот од аускултацијата не може со сигурност да се каже точно која болест е во прашање, сепак има огромна важност затоа што врз основа на тоа пациентот се праќа на понатамошно иследување. Многу тешко може со 100% сигурност да се постави дијагноза за одредено срцево заболување или малигно заболување, само со аускултација, но сепак таа е многу битна за одредуавње на понатамошните дополнителни дијагностички процедури.

Преглед на стомакот најчесто се изведува доколку пациентот се жали на болка во стомакот, повраќање, пролив, доколку има жолтица и слично. При прегледот се изведува палпација ( „напипување“) на органите (особено внимание се посветува на црниот дроб како и на болните точки), со што се утврдува нивната големина, се испитува постоењето на слободна течност во стомакот (асцит- најчесто при цироза на црн дроб, но и при одредени видови на карциноми и други состојби).

Една од најтешките состојби за утврдување на точна дијагноза е акутен абдомен, односно нагла силна болка во стомакот, поради големиот број на болести кои имаат речиси исти симптоми и кои речиси сите се животозагрозувачки, доколку првилно не се лечат.

Во зависност од симптомите, прегледот продолжува на екстремитетите, рацете и нозете, каде се гледа опсегот на нивното движење, се проверува пулсот во периферните артерии и друго.

Сите луѓе се различни и различно реагираат на иста болест, различно поднесуваат болка и слично, така да секој пациент треба да се разгледува индивидуално.

Општиот преглед би требало да трае минимално 15 минути и истиот треба да се изведува во потполна дискреција.

По земените податоци за историјата на болеста и нејзиниот развој, како и по извршениот физикален преглед, трета фаза е поставување на дијагноза.

Постојат мал број на болести, кои можат да се дијагностицираат и лечат веднаш, без изведување на посебни испитувања.

Речиси сите хронични болести бараат посебни испитувања, кои меѓу другото, се важни и за следењето на болеста, односно се следи дали со тек на време болеста се подобрува, влошува или се одржува под контрола.


Лабораториски иследувања

По анамнезата и физикалниот преглед по системи следуваат лабораториските испитувања на крвта и мочката.

Лабораториските испитувања се многу важни првични дијагностички методи.

Лабораториските испитувања на крвта ги содржат следниве рутински тестови: седиментација, комплетна крвна слика со периферна размаска, испитување на црнодробните ензими (SGOT, SGFT, LDH), испитување на киселата и алкална фосфатаза, црнодробни проби, испитување на уреа и креатинин, електролитен статус.

Намалените вредности на хемоглобинот укажуваат на неколку работи: загуба на крв преку органите од системот за варење или од мочните патишта, анемија како поседица на присутна хронична или малигна болест.

Зголемените вредности на хемоглобинот и на црвените крвни зрнца се карактеристика на ракот на црниот дроб.

Зголемените вредности на црнодробните трансаминази и на алкалната фосфатаза укажуваат на тешки оштетувања на црниот дроб, на присутни метастази во црниот дроб. Тогаш треба да се направат и дополнителни дијагностички процедури, кои ќе го потврдат или исклучат нивното постоење.

Покачената вредност на серумскиот ензим – алкална фосфатаза е многу остлив тест и за претскажување на можните метастази во црниот дроб или во коските. Зголемената вредност на алкалната фосфатаза и калциумот може да е првиот знак за коскени метастази.

Кај остеолитичните коскени метастази (како на пример кај ракот на дојката), алкалната фосфатаза не е зголемена или е зголемена минимално, додека кај остеобластичните коскени метастази (како на пример кај ракот на простата), серумската алкална фосфатаза е покачена кај 80-90% од пациентите.

Покачените вредности на уреата и креатинот може да укажат на неколку работи:

  • опструкција на мочните патишта предизвикана од присутни метастази во малата карлица, или поради присуство на примарен тумор на органите на уринарниот тракт,
  • интраренална опструкција од тубуларно таложење на протеини кај малигниот меланом,
  • нефропатија предизвикана од лимфомите или од други малигни тумори.

Туморски маркери

Туморските маркери се супстанции, кои се наоѓаат во повисоки концентрации од нормалните, во крвта, мочката и/или ткивото на болните со одредени видови на рак. Туморските маркери ги произведува самиот карцином или организмот, како одговор на присутниот карцином или некое друго бенигно заболување.

Нивното мерење и идентификација е корисно за поставување на дијагнозата на малигномите, како и за следење на успехот од терапијата.

Што значи идеален туморски маркер

Идеален туморски маркер би бил оној кој:

  • може да се открие во крвта и кој би бил позитивен единствено кај пациентите со малигна болест,
  • чија концентрација би соодветствувала со стадиумот на болеста и одговорот на терапијата,
  • кој се излачува во само едно ткиво,
  • кој би бил лесен за мерење,
  • кој може лесно да се повтори.

За жал, ниеден туморски маркер кој досега е познат не ги поседува сите овие идеални критериуми.

Целта на мерењето на туморските маркери

Мерењето на туморксите маркери се користи во 4 цели:

  • проверка на здравите лица или лицата со зголемен ризик за развој на карцином,
  • дијагностицирање на карциномот или на посебен тип на карцином,
  • оценување на прогнозата на болеста кај одреден пациент (прогностички фактор),
  • следење на текот на болеста и успехот од применетата терапија.

Ниеден туморски маркер не го овозможува сето ова. Не постои ниеден маркер кој би бил доволно практичен и ефтин за да може широко да се користи кај здравите лица за дијагноза на карциномот. Мерењето на концентрацијата на туморските маркери е корисно кога се користи заедно со другите дијагностички процедури.

Мерењето на нивното ниво како единствена дијагностичка процедура не е доволно за поставување на дијагноза на карцином поради следниве причини:

  • туморските маркери може да бидат покачени и кај лица со одредени бенигни заболувања и состојби.
  • туморските маркери не се покачени кај секое лице кое има карцином, посебно во раните стадиуми на болеста, кога туморските маркери може да бидат во нормални граници во крвта.
  • многу туморски маркери не се специфични за еден посебен тип на карцином, туку може да бидат покачени кај повеќе видови на малигни заболувања.

Освен во дијагностички цели, мерењето на туморските маркери пред почетокот на лекувањето му помага на онкологот во планирањето на адекватната терапија.

Кај некои типови на карцином, нивото на туморските маркери ја покажува тежината (степенот) на болеста, па можат да послужат за предвидување на тоа како болниот ќе одговори на поедини видови терапии.

Туморските маркери може да се мерат и за време на терапијата со цел да се процени одговорот на терапијата. Порастот на нивото на туморските маркери во крвта обично укажува на растење на туморот, односно на прогресија на болеста.

И на крај, мерењето на туморските маркери е корисно и по завршувањето на лекувањето како контролен тест за рано откривање на рецидив на болеста.

Моментално, главната примена на туморските маркери е за проценка на одговорот на карциномот на терапијата и во контрола на болеста по нејзиното првично излекување.

Научниците продолжуваат да ги истражуваат туморските маркери како и нивната потенцијална улога во раната дијагноза на карциномите.

Какви се молекулите на туморските маркери

Туморските маркери вклучуваат низа на различни материи кои не можат добро да се систематизират.

Туморските маркери се воглавно производи на туморските клетки, иако ниеден од нив не е единстевн за карциномската клетка. Туморските маркери се аберантни производи на нормалните клеточни елементи. Некои маркери не ги произведуваат туморските клетки, туку организмот како одговор на присутниот тумор.

Во употреба се многу туморски маркери, а некои од нив се сензитивни и специфични за одделни видови на малигни тумори.

Некои видови на туморски маркери

Карциноембрионалниот антиген (CEA) е еден од првите користени туморски маркери. Иако CEA во зголемени концентрации е откриен кај лица со карцином на дебелото црево, зголеменото ниво на CEA не е специфично ниту за карциномот на дебелото црево, ниту пак општо за малигните заболувања.

Затоа CEA тестот не може во никој случај да ја замени патохистолошката дијагноза. Тоа значи, за да се постави дефинитивна дијагноза на карцином, потребно е да се направи микроскопски, патохистолошки преглед на материјалот земен при биопсија од сомнителната промена, односно туморот.

Како скрининг тест, исто така, CEA маркерот не е погоден и не се препорачува.

Бидејќи инциденцата на карциномот во општата популација е ниска, зголемениот CEA има неприфатливо ниска позитивна вредност на предвидување, со многу чести лажно позитивни резултати.

Бидејќи CEA маркерот во зголемени концентрации се јавува воглавно во доцните стадиуми на карциномот, неговото откривање не влијае на преживувањето на пациентот.

Истражувањата покажуваат дека на порастот на нивото на CEA во крвта му претходат клиничките симптоми на повторното појавување на болеста. Затоа со цел да се превенира појавата на рецидив на болеста, потребно е CEA тестот да се прави на секои 3 месеци, а понекогаш и порано. Зголемените вредности на CEA потребно е неколку пати да се проверат, со цел да се исклучи можноста од лабораториска грешка.

CEA се користи и како контрола на лекувањето. Тоа значи дека со одредувањето на нивото на CEA во крвта, за време на терапијата, се оценува и нејзината ефикасност. Обично вредностите на CEA се спуштаат на нормала по 1 до 2 месеци од хируршкиот третман.

CEA маркерот може да биде покачен и кај други карциноми, освен кај карциномот на дебелото црево, па затоа нивото на CEA може да се користи за пратење и на развојот на другите карциноми, како и за пратење на одговорот од дадената терапија.

Алфа-фетопротеин (AFP) е важен туморски маркер за дијагноза на хепатоцелуларниот карцином (рак на црн дроб), па може да биде корисен и како скрининг тест за негово рано откривање.

Зголемените вредности на AFP се чести во региони каде ракот на црниот дроб е ендемичен (Африка), како и кај пациенти со позитивен антиген на хепатитис Б (позитивен HbsAg).

Зголемениот AFP е еден од најсигурните поединечни показатели на малигната болест. Како таков тој би можел да се користи како скрининг метода кај лицата со ризик за развој на рак на црниот дроб.

AFP е покачен и кај туморите на тестисот и јајникот, а поретко е покачен и кај ракот на панкреасот, на желудникот, на дебелото црево и на белите дробови.

CA 125 го произведуваат многу клетки, вклучувајќи ги и раковите клетки на јајникот. Овој антиген е присутен кај 80% од случаите на немуцинозен карцином на јајникот. CA 125 првенствено се користи за донесување на одлука за начинот на лекувањето на ракот, за пратење на терапискиот успех, како и за контрола на болеста, по нејзиното излекување. Неговото зголемување во крвта кај лица со рак на јајник често го прати клиничкиот тек на болеста.

CA 125 е маркер кој е доволно сигурен показател на ефикасноста на терапија. Тоа значи дека нивото на CA 125 соодветствува со одговорот од терапијата. Доколку нивото на CA 125 во крвта опаѓа за време на терапијата, тоа значи дека таа е ефикасна и дала добар тераписки одговор. Затоа овој маркер има предност во однос на другите туморски маркери, како што е на пример CEA маркерот.

CA 125 е покачен и при други малигни болести, како при: карцином на ендометриум, на панкреас, на дојка, на бели дробови и на дебело црево.

Поради ниската честота на јавување на ракот на јајникот, овој маркер не е погоден како скрининг тест кај здравите лица.

Циркулирачките туморски маркери се во фаза на испитување кај ендометријалниот карцином. CA-125 e најдено дека е покачен кај 59% од пациентите со клинички напреднат или рекурентен ендометријален карцином.

CA 19-9 е моноклонално антитело против карциномските клетки на дебелото црево. Во зголемени концентрации се наоѓа кај 20-40 % пациенти со рак на дебелото црево, кај 20-40 % пациенти со рак на желудникот и кај 70-93 % пациенти со рак на панкреасот.

Кај пацинети со рак на панкреасот, покачените вредности на овој маркер колерираат со стадиумот на болеста. Високите вредности на CA 19-9 кај овие пациенти укажува на напреднат стадиум на рак на панкреасот.

CA 15-3 е маркер кој е најкорисен за пратење на текот на лекувањето кај жени со рак на дојка, посебно кога станува збор за напредната болест.

CA 15-3 маркерот е ретко покачен во раните стадиуми на ракот на дојката.

Ракот на белите дробови, на јајникот и на простатата, исто така може да предизвикаат зголемени вредности на CA 15-3 маркерот во крвта.

CA 27-29

Како и CA 15-3 антигенот, така и CA 27-29 се наоѓа во крвта на повеќето пациентки со рак на дојка. Може да се користи заедно со другите дијагностички процедури за следење на пациентките по нивното првично излекување.

CA 27-29 може да биде покачен и кај ракот на дебелото црево, ракот на бубрегот, на белите дробови, на јајникот, на панкреасот, на матката и на црниот дроб.

Простатичен специфичен антиген (ПСА) е гликопротеин, чија улога е веројатно разградување на семеното згрутчување.

ПСА протеинот го создаваат како нормалните, така и карциномските клетки на простатата. Карциномските клетки создаваат многу повеќе ПСА протеин од нормалните. Кога нивото на ПСА3 протеинот е висок, тој се излива во мочта. Засега се испитува само ПСА протеинот во крвта.

Високите вредности на ПСА во крвта може да бидат знак за карцином, но нивото на ПСА може да биде покачено и при бенигно зголемена простата како и при инфекции (простатит). Затоа, за да се исклучи можноста од постоење на инфекција, се прави уринокултура т.е. се испитува присуството на бактерии во мочта. Доколку постои уринарна инфекција, тогаш таа соодветно се лекува.

Не треба да се прави повторна контрола на ПСА најмалку еден месец по завршувањето на терапијата на уринарната инфекција.

ПСА е протеин кој го има нормално во крвта кај здравите мажи. Не постои едно нормално ниво на ПСА. Тоа значи дека вредностите на ПСА може да варираат од маж до маж и нормалното ниво се покачува со возраста. Но, сепак, следниве вредности се груби показатели нј нормалните вредности на ПСА.

  • ПСА вредности до 3 ng/ml се сметаат за нормални, кај мажи под 60 годишна возраст
  • ПСА вредности до 4 ng/ml се сметаат за нормални, кај мажи од 60 до 69 години
  • ПСА вредности до 5 ng/ml се сметаат за нормални кај мажи над 70 години

Вредности повисоки од 5 ng/ml, но помалку од 10 ng/ml обично се јавуваат кај бенигната простатична хиперплазија. Вредности над 10 ng/ml, исто така, може да се видат кај бенигната простатична хиперплазија, но колку се повисоки вредностите на ПСА толку е поголема веројатноста за постоење на карцином.

Вредностите на ПСА под 4 ng/ml се сметаат за нормални, а над 10 ng/ml за високи. Вредностите од 4 до 10 ng/ml се средни вредности.

Понекогаш кај некои пациенти со веќе присутен карцином на простатата, нивото на ПСА во крвта е во нормални граници.

Но, општо земено, се смета дека колку се повисоки вредностите на ПСА во крвта толку е поголема шансата за постоење на карцином. Некои пациенти имаат вредности од стотина или илјадници ng/ml во моментот на дијагностицирање на карциномот. Колку е повисоко нивото толку е поголема веројатноста за постоење на напреднат или метастазиран карцином на простатата. Кога почнува да се развива карциномот на простатата и да расте, се продуцира сè поголемо и поголемо количество на ПСА, како што тој прогресира.

За да се утврди природата на болеста не е доволно само да се одреди ПСА во крвта, па затоа се надополнува со дигитален ректален преглед.

ПСА тестот исто така се користи, покрај за рана дијагноза на карциномот, и за следење на ефектот, односно, одговорот од применетата терапија. Успешната терапија го намалува туморот, а со тоа и бројот на карциномски клетки кои продуцират ПСА протеин. Затоа доаѓа до пад на нивото на ПСА во крвта.

Простатична кисела фосфатаза (ПАП)

ПАП е ензим кој што се користеше уште пред откривањето на ПСА, за дијагноза, за одредување на стадиумот на болеста, како и за следење на резултатите од применетата терапија.

Киселата фосфатаза ја излачуваат нормалните и туморските клетки на простатата, а исто така и други ткива. Овој туморски маркер нормално е присутен во крвта во многу мали количини. Во поголеми концентрации може да се најде кај некои болни со карцином на простата, посебно кога карциномот е проширен надвор од жлездата. Но,овој туморски маркер може да биде покачен и кај немалигните заболувања, како и во раните стадиуми на карцином на простатата.

Поради сигурноста на киселата фосфатаза во дијагнозата на раните стадиуми на карцином на простата, научниците се понадевале дека ќе може да се користи како метода за скрининг кај општата популација. Но, киселата фосфатаза може да биде покачена и кај 6% од болните со бенигна хиперплазија на простатата, па тестот не е доволно сензитивен и се користи во следењето на напреднатиот карцином на простата.

Зголемените вредности на киселата фосфатаза можат да се најдат и кај други малигни заболувања како што се: леукемија, нехочкин лимфом, карцином на тестисот, како и кај некој немалигни заболувања како што се: Gaucher-овата болест, Paget-овата болест, остеопорозата, цирозата на црниот дроб, велодробната емболија и хиперпаратироидизмот.

Хуман хорионски гонадотропин (HCG) нормално го произведува постелката (плацента) во текот на бременоста. Бидејќи неговата вредност расте рано во првото тромесечие, HCG се користи како показател за бременоста (во тестовите за бременост.

Неговата најважна примена е во дијагозата на гестациската трофобластна болест (mola hydatidosa, mola invasiva, koriokarcinom), како и кај туморите на заметните клетки. Нивото на HCG е поврзано со големината на тумоската маса, па затоа има и прогностичка важност.

HCG посебно осетлив и покачен и кај жени со многу мал тумор. Во текот на лекувањето на гестациската трофобластна болест, HCG се мели секоја недела, па по завржувањето на лекувањето се советува доживотно контролирање.

Повремено HCG може да биде покачен и кај карциномот на дојката, на белите дробови, на тестисот, на јаникот, на црниот дроб, и кај карциноми на органите на системот за варење.

Лактат дехидрогеназа (LDH) е протеин кој може да се најде во целото тело. Скоро секој вид на карцином како и многу други боолести можат да предизвикаат пораст на LDH во крвта. Затоа, лактат дехидрогеназата не може да се користи како специфичен маркер за дијагноза на одреден вид на карцином.

LDH се користи за пратење на успехот од терапијата кај некои карциноми како што е карциномот на тестисот, Јуинговиот сарком, не-Хочкин лимфомот и некои видови на леукемии.


Рендгенски иследувања

Рендгенската дијагностика е една од најзначајните методи во дијагностицирањето на малигните заболувања. Рендгенските иследувања кај раните стадиуми на малигните тумори, ги имаат следниве цели:

  • дијагностичко потврдуваање или отфрлање на клиничкото сомневање за постоење на малигно заболување,
  • утврдување на максимално можните граници на топографските промени на засегнатиот орган, како и однесувањето на органот кон околните и далечните органи,
  • можностите за лекување се утврдуваат преку прогностичките информации од направените рендгенолошки испитувања,
  • контролирање на терапискиот ефект.

Кај раните стадиуми на малигните тумори од особено значење е правилниот избор на неопходните начини и методи, со кои ќе се добијат најдобри информации за патолошкиот процес.

Најчесто користени рендгенски методи за раното откривање на малигните тумори се:

  • рендгенграфија на бели дробови,
  • рендгенграфија на гастроинтесиналниот тракт,
  • интравенска или ретроградна урографија,
  • лимфографија,
  • мамографија,
  • компјутеризирана томографија,
  • магнетна резонанца.

Нативната рендгенграфија на градниот кош е ендоставен и евтин скрининг тест за откривање на ракот на белите дробови, како и за откривање на метастазите во белите дробови, во ребрата и во медијастинумот.

Според тоа рендгенгарфијата на градниот кош е значајна и едноставна метода со која се откриваат најразлични патолошки состојби на органите и коските во градниот кош.

Оваа метода е посебно значајна за одредување на локализацијата и карактеристиките на туморската маса и евентуалната проширеност на туморот во регионалните лимфни јазли (хиларни и медијастинални). Исто така, може да се приметат и други промени, како подигната дијафрагма при парализа на нервот френикус, деструкција на ребра или прешлени, воспалителни процеси и друго.

Рендгенграфијата е почетна и основна метода во дијагнозата на туморите во градниот кош (за дијагноза на тумори на бели дробови, на хранопроводник, на душник, на лимфоми и други примарни тумори, како и за дијагноза на метастази во градниот кош, од друг примарен тумор).

Мамографијата е рендгенолошко иследување на меките ткива на дојката. Се користат меки рендгенски зраци, без филтрирање. Филмот е со фина зрнеста емулзија и не се употребува засилувачка фолија.

Мамографските слики на кои се гледаат тркалезни, мазни и добро ограничени промени се интерпретираат како наод за бенигни тумори.

Малигните тумори се претставени како несоодветно ограничени промени од околината, со назабени рабови, со израстоци и со присутни микрокалцификати.

Малигните заболувања на дојката може да се прикажат како сенка-sвездеста, неостро ограничена, или како неправилен конгломерат од поинтензивни сенки или пак како нивна комбинација.

Присуство на калцификати во овие сенки се карактеристика за карциномот, според некои автори, и до 60%.

Мамографски знаци на карцином:

Директни

  • микрокалцификати,
  • неправилна, sвездеста сенка.

Индиректни

  • нарушување на архитектониката на дојката,
  • нарушување на структурата на дојката.

Мамографијата се користи и при системските прегледи на жените за рано откривање на ракот на дојката.

Компјутеризирана томографија (КТ) се употребува за откривање на примарни тумори и метастази со мали димензии. Се користи за откривање на тумори во белите дробови, во органите на абдоменот (црн дроб, слезенка, лимфни јазли, бубрег, надбубрежна жлезда ), за тумори во мозокот.

КТ е метода на избор за проценка на ефектот од применетата терапија кај мозочните тумори.

Според тоа, КТ е често најдобрата и најпрецизна метода за утврдување на анатомската локализација и проширеноста на туморот. КТ е најосетлив метод за откривање на постоењето на далечни метастази.

КТ се користи и за планирање и за соодветно администрирање на радиотерапијата со помош на КТ симулатор.

КТ се користи и за прецизно водење на биопсијата и на другите минимално инвазивни процедури, како и за планирање на хируршкиот третман и за утврдување на операбилноста на туморот.

Оваа дијагностичка процедура е безболна и не дава несакани ефекти.

Радиоизотопски иследувања

Одделни радиоактивни изотопи (J 131, Sr 87, Tc 99 и други) се употребуваат за испитување на функцијата, како и за дијагностицирање на метастазите на некои органи (црн дроб, коските, централниот нервен систем).

За да може некој радиоактивен изотоп да се употреби во радиоизотопските иследувања, тој мора селективно да биде прифатен од испитуваниот орган, треба концентрацијата на радиоактивниот изотоп во органот да биде доволно голема за да може зрачењето да биде поголемо во споредба со околните ткива.

Радиоактивниот изотоп треба да има голема енергија, за да може да се регистрира зрачењето.

Изотопот, исто така, треба да има краток полуживот, со цел оштетувањата од зрачењето да се сведат на минимум.

Скенот на црниот дроб може да ги дијагностицира метастазите на црниот дроб, како и да ја утврди зголемената слезенка (спленомегалија).

Скенот на скелетот ги открива коскените метастази во целиот скелет.

Овој преглед се изведува со претходно вбризгување на раствор со радиоактивен технициум кој се аплицира во вена. По 90 минути од аплицирањето се прави сцинтиграфскиот преглед. Радиоактивниот технициум се депонира во метастазичните промени во сите коски од скелетот и на тој начин се добива снимка на која се гледаат метастазите како темни зони.

Методата е безболна и не дава никакви несакани ефекти.

Многу е попрецизна од рендгенграфијата на коските и со неа може да се откријат и најмали промени.

Тироидниот скен се употребува за одредување на големината, обликот и поставеноста на тироидната жлезда. Тестот на акумулација на радиоактивен јод се користи за испитување на функцијата на тироидната жлезда.

Најчесто овие тестови се користат за:

  • одредување дали жлездата функционира правилно,
  • поставување на дијагноза на болести на тироидната жлезда, како преголема активност на тироидната жлезда, состојба наречена хипертиоидизам, карцином (рак) и други состојби,
  • одредување присуство на нодули (јазли) во жлездата,
  • откривање на делови во тироидната жлезда кои покажуваат абнормалност, како зони на воспаление и инфекција,
  • одредување дали проширеноста на карцином на тироидната жлезда е надвор од жлездата,
  • за следење на состојбата по одредена интервенција, како операција, радиотерапија или хемотерапија.

Тироиден скен на целото тело се изведува кај луѓе кои имале тироиден карцином, со цел утврдување на евентуално проширување на ракот во други делови од телото, метастази, кои исто имаат карактеристика на апсорбција на јод (најчесто при скенирањето се користи радиоактивен јод).


Ехотомографија (ултрасонографија)

Оваа метода е многу едноставна и неинвазивна и често се користи во онкологијата за дијаностички цели. Ехотомографијата работи со електронски инструмент кој го открива и забележува одгласувањето на звукот кој се одбива од ткивата со различни густини. Се користат фрекфенции од 2.0 до 10.0 мегахерци.

Со ехотомографскиот преглед може да се иследуваат штитната жлезда, срцето, срцевата обвивка (перикард), црниот дроб, панкреасот, бубрегот и ретроперитонеалната регија.

Ехотомографијата служи како водич кај некои видови на тенкоиглени биопсии. Ехотомографијата ги разликува цистичните од солитарните туморски промени, бидејќи кај цистите не се регистрира одгласот на звукот. Со оваа метода се определува структурата и содржината на туморот.

Ехотомографскиот преглед (ултразвук) на дојка

Ткивото на дојката кај многу жени во касните 30 ти и раните 40 ти години од животот е премногу згуснато и апсорпцијата на рендгенските зраци е голема, па затоа и мамограмите не се од голема корист. Затоа, посебно кај помладите жени, ехотомографијата на дојките е попогодна дијагностичка метода и е од поголема помош отколку мамографијата.

Ехотомографскиот преглед (ултразвук) на дојката користи звучни бранови со висока фрекфенција (ултразвучни бранови), кои преку сонда се насочуваат и минуваат низ дојката. Тие се одбиваат со различна брзина од структурите на дојката и се враќаат до сондата, Одбиените зрачни бранови се регистрираат преку истата сонда и врз основа на разликата од влезниот сноп на ултразвучните зраци и одбиените зраци се добива слика за структурата на дојката. Таа слика се гледа на монитор.

Некои стручњаци тврдат дека ултразвукот со висока резолуција (сонди 10-13 MHz) ќе станат прв избор во откривањето на инвазивниот рак на дојката, додека пак, мамографијата ќе биде резервирана за локализирање на интрадукталниот рак, односно за неговите неинвазивни форми.

Ултразвучниот преглед е од непроценлива вредност во диференцијалната дијагноза помеѓу солидните и цистичните промени, како и за разјаснување на палпабилните тврдини во дојката. Со ултразвучниот преглед на дојката може со сигурност од скоро 98% да се разликува дали се работи за бенигна или малигна тврдина во дојката. Доколку постои сомневање за природата на промената, со ултразвучно водење може да се направи аспирација или биопсија со цел да се постави и патохистолошка дијагноза како и да се одредат прогностичките фактори.

Правата вредност на ултразвучниот преглед на дојките е кај младите жени со мастопатија, кај жени со постоперативни лузни, лузни по зрачна терапија, кај жени со хормонска супституциона терапија, како и кај жени со силиконски имплантати.

Употребата на color-Doppler техниката кај ултразвучниот преглед на дојките овозможува воочување на патолошка васкуларизација кај солидните или цистичните промени.

Мамографијата и ултразвукот на дојките денес претставуваат методи кои се сé повеќе меѓусебно надополнуваат и се т.н комплементарни методи, и секоја има свое место во дијагнозата на промените во дојката.

Им се препорачува на сите жени по 30 годишна возраст редовно да ги контролираат дојките, што значи дека минимално е потребно еднаш годишно да се направи овој преглед.

Со самопрегледот и ехото на дојките може на време да се открие евентуално постоење на патолошки промени во дојките, што овозможува и поуспешно лекување.

Ехотомографскиот преглед на дојките, кај жените во фертилниот период, се изведува 7 дена по престанување на менструалното крварење.

Ехотомографски преглед на абдомен

Ехотомографскиот преглед на абдоменот ни дава преглед на сите органи и структури во абдоменот, а посебно е корисна дијагностичка метода за откривање на метастази во црниот дроб и лимфните јазли.

Оваа метода се користи кај многу примарни карцином за откривање на евентуално присутни метастази во абдоменот, со што помага во одредувањето на стадиумот на болеста.

Ендоскопски испитувања

Со ендоскопските методи се разгледуваат внатрешните површини на шупливите органи. За таа цел се користат специјално конструирани апарати. Покрај разгледувањето на внатрешните површини на шупливите органи, со помош на специјално изработени инструменти може да се земе материјал од патолошкиот супстрат за хистолошко и цитолошко испитување.

Со новите современи ендоскопски методи може да се изврши оперативно отстранување на некои малигни тумори или нивните метастази.

Ендоскопот во едни случаи се внесува во шупливите органи преку природните отвори на телото, како при бронхоскопијата, гастроскопијата, ректоскопијата, колоноскопијата, цистоскопијата и др., а во други случаи, едноскопот се внесува преку оперативен зафат, како при лапароскопијата, торакоскопијата, медијастиноскопијата и други.

Гастроскопијата е често изведувана процедура со која се овозможува директна визуелизација на внатрешноста на гастро-интестиналниот тракт (хранопроводник, желудник и дванаесетпалачно црево). Гастроскопијата се изведува со помош на гастроскоп, кој е флексибилен, совитилив инструмент. Тој преку глото и хранопроводникот се внесува во желудникот.

Денешните гастроскопи ги пренесуваат сликите електронски, додека постарите типови на гастроскопи ги пренесуваат сликите со помош на фибер-оптички систем.

Гастроскопија е иницијална процедура за потврдување на рефлуксен езофагит (рефлуксна болест), потврда на чир на желудникот и дуоденумот, но и за откривање на ракот на желудникот и на хранопроводот.

Прегледот се изведува со ендоскоп, во случајов наречен гастроскоп.

Гастроскопот е во форма на цевка, со должина од околу 100 cm, а со дијаметар од 9 mm. Во внатрешноста на гастроскопот се наоѓа оптичкиот системи и рaботниот канал, преку кој по потреба се зема биопсија или се сопира крварење во хранопроводот или желудникот. На врвот се наоѓа камера и светло со што се овозможува директна виуелизација на слузницата на хранопроводникот, желудникот и дванаестопалачното црево.

Гастроскопијата се применува при многу состојби. Покрај тоа што со гастроскопија се врши детален преглед на слузокожата на хранопроводот, желудникот и дуоденумот и можат да се откријат воспаление, чир, стеноза (стеснување) на хранопроводот, исто така, доколку има потреба може за време на гастроскопијата да се отстранат полипи (бенигни тумори), да се сопре крварење, на пример при „прскање“ на чир на желудник и да се земе примерок од сомнителната промена на слузницата (биопсија), за понатамошно испитување.

Колонoскопијата се применува за:

  • испитување на слузницата на дебелото црево,
  • за отстранување на полипи во дебелото црево (мали, бенигни тумори),
  • за земање примероци, биопсија на дебелото црево и друго.

Колонoскопијата е најсигурниот, најдеталниот преглед на дебелото цревo и со овој преглед можат да се утврдат и почетни абнормалности и болести во најраните фази. Оваа дијагностичка метода е многу попрецизна од иригографијата и може да го открие карциномот на дебелото црево уште во неговите рани, почетни стадиуми.

Долга, тенка свитлива цевка се спроведува преку анусот (чмарот) до дебелото црево. Ова обично трае околу 15 минути и се изведува со интравенска седација. Алергиска реакцијата кон лековите за смирување е релативно ретка.

Колонoскопијата се изведува во болнички услови како амбулантска процедура (т.е пациентот не се хоспитализира). Ја изведува лекар-специјалист, кој е посебно обучен за изведување на оваа процедура.

Друга, понова опција е виртуелна колоноскопија со компјутерска томографија (КT). Таа дава уште попрецизен преглед на слузницата на дебелото црево, по целата негова должина.

Ректосигмоидоскопијата се изведува со долга (25 cm), тенка свитлива цевка која се спроведува преку анусот (чмарот) до дел од задното црево. Ова обично трае околу 15 минути и обично се изведува со интравенска седација. Реакцијата кон лековите за смирување се релативно ретки.

Аноректоскопијата се изведува во болнички услови како амбулантска процедура (т.е пациентот не се хоспитализира), се изведува од од страна на специјалист кој е посебно обучен за изведување на оваа дијагностичка процедура.

Оваа метода е многу корисна, бидејќи околу 70% од туморите на дебелото црево се наоѓаат во долниот дел на дебелото црево.

Друга понова опција е виртуелна аноректоскопија со комјутерска томографија (CT). Таа дава уште попрецизен преглед на слузницата на анусот и на дел од дебелото црево, во целата нивна должина.

Ларингоскопијата може да биде директна и индиректна.

Индиректната ларингоскопија би требало да ја прави и општ лекар. Тоа е дијагностичка метода при која лекарот со помош на мало огледало со долга дршка го прегледува грлото. При тоа тој може да види одредени промени на слузницата на гркланот и да ја оцени подвижноста на гласните жици. Овој преглед е безболен, но мора да се даде локален анестетик во грлото за да се спречи непријатното чувство кое е пропратено со кашлица. Овој преглед се изведува во амбуланта.

Директната ларингоскопија е дијагностичка процедура при која се користи ларингоскоп (осветлена цевка) која се внесува во грлото на пациентот преку носот или устата. Како што цевката минува низ грлото, така лекарот ги гледа деловите на гркланот кои не можат да се видат со обичното огледало. Локалната анестезија ја олеснува оваа метода и го намалува непријатното чувство на гушење. На пациентие може да им се даде и благ седатив за да се опуштат. Оваа дијагностичка процедура може да се изведува во амбуланта или во болница.

Ако лекарот при овој преглед открие некои сомнителни промени на слузницата на гркланот, треба да се направи биопсија, т.е. да се земе материјал од сомнителната промена. Биопсијата е единствен сигурен начин за откривање на карциномот на гркланот.

Бронхоскопијата е инвазивно испитување со кое се прегледуваат дишните патишта, душникот (трахеа), главните дишни патишта (бронхуси), и помалите бронхии со користење на посебен инструмент-бронхоскоп.

Со бронхоскопијата може да се испитува и грлото (ларингс) со гласните жици.

Постојат два типа на бронхоскопи-ригидни (несвитливи) и флексибилни (свитливи).

Најчесто употребуван е флексибилниот бронхоскоп и тој претставува свитлива цевка со дијаметар од околу 2,2 милиметри и поголем.

Бронхоскопот се внесува преку носот или преку устата во дишните патишта.

Оваа свитлива цевка содржи фибер-оптички систем на чиј врв се наоѓа камера и осветлување. Светлото патува низ фибер-оптичкиот систем и ја осветлува внатрешноста на дишните патишта. Сликата видена на врвот од бронхоскопот се пренесува низ фибер-оптичкио систем назад до видео камера и можат да се прават слики од прегледот или целиот преглед може да се сними на диск.

Со помош на бронхоскопија лекарот може да ја види внатрешноста на дишните патишта и истовремено да земе материјал доколку е потребно.

Понекогаш малигните клетки се населуваат длабоко во белите дробови и тешко се пронаоѓаат и идентификуваат. Овој материјал може да се добие со промивање на дишните патишта со физиолошки раствор-бронхеоалвеоларна лаважа. Лекарот инјектира мала количина на физиолошки раствор низ бронхоскопот и потоа ја аспирира истата течност назад преку каналот на бронхоскопот и овој материјал се праќа за патохистолошко испитување.

Фибербронхоскопијата е задолжителна дијагностичка метода кај пациентите со белодробен карцином. Со оваа метода се врши проценка за проширеноста на болеста и се зема биопсија од видливите туморски маси за хистолошка анализа.

Кај видливите тумори, со бронхоскопија, вкучувајќи го и брашингот, промивката на бронхијалното стебло и тенкоиглената трансбронхијална биопсија за цитолошко испитување, се докажува малигност во 90% од случаите.

Фибербронхоскопијата е помалку вредна метода за дијагностицирање на периферните белодробни тумори, и доколку е туморот помал од 2 cm, процентот на позитивните наоди изнесува околу 30%.


Хистолошка и цитолошка верификација на туморот

Основно начело во онколошката практика е неопходноста од хистолошка и цитолошка потврда на малигниот тумор.

Мaлигните тумори се инвазивни или неинвазивни (carcinoma in situ).

Кај неинвазивниот карцином, базалната мембрана на клетката не е пробиена, додека кај инвазивните карциноми базалната мембрана е пробиена.

Цитодијагностиката е важна метода за раното откривање на малигните тумори, кај асимптоматските пациенти. Со оваа метода, исто така, може да се откријат и преканцерозните промени и carcinoma in situ.

Цитолошката метода е евтина, технички лесно изводлива, безболна и се прави во амбулантски услови.

Цитолошката метода има големо значење за раната дијагноза на ракот на грлото на матката. Дијагнозата може да се постави кај 95% од случаите со рак на грлото на матката. Клетките за цитолошко иследување се добиваат лено и безболно од површината на слузницата на грлото на матката и се прави размаска на предметното стакленце. Материјал за цитолошко иследување може да се земе од повеќе органи, како и од израстоци кои се достапни за цитолошка пункциона биопсија.

Класификација на цитолошкиот наод по George Papanicolau и нејзината последна модификација-системот на Bethesda

Според овие системи на класификација можен е еден од следните наоди:

  • Нормален наод. Тестот е негативен и не се најдени абнормални клетки. Не се потребни дополнителни третмани и испитувања до следниот гинеколошки преглед.
  • Атипични сквамозни клетки (Atypical squamous cells - ASC). Плочестите или сквамозни клетки се тенките, рамни клетки кои растат на површината на грлото на матката. Оваа дијагноза укажува на присуство на помалку абнормални клетки кои може да бидат резултат на инфекција, воспаление или на некоја преканцерозна промена (цервикална дисплазија). Втор ПАПА тест или некој друг тест може да се изведе за утврди точната причина за абнормалните клетки.
  • Атипични жлездени клетки (Atypic glandular cells - AGC). Жлездените клетки создаваат слуз и растат во каналот на грлото на матката, како и во внатрешната слузница на матката. При ваков наод потребни се дополителни испитувања со цел да се утврди дали станува збор за канцерски клетки.
  • Ендоцервикален аденокарцином in situ (Adenocarcinoma in situ - AIS). Клетките кои се со голема веројатност за канцерозни се наоѓаат во жлезденото ткиво во внатрешната половина на маткиното грло-ендоцервикс. При наод на ендоцервикален аденокарцином in situ потребни се дополнителни тестови.
  • Сквамозна интраепителна лезија (Squamous intraepithelial lesion-SIL). Ваквиот наод покажува дека клетките видени на ПАП тестот укажуваат на преканцерозна состојба, позната како цервикална дисплазија. По ваквиот резултат препорачливи се дополнителни дијагностички тестови. Сквамозна интраепителна промена од низок градус се смета за почетна преканцерозна абнормалност. Доколку истата е окарактеризирана како висок градус промена, абнормалностите во големината и формата на клетките се поизразени и веројатноста за рак на грлото на матката е поголема.

Класификација на малигните тумори според клиничката проширеност (TNM – класификација)

Клинички точно утврдената проширеност на болеста и локализацијата од каде што потекнува туморот, се најважни предуслови за планирањето на лекувањето.

Според тоа, стејџингот на туморите ги класифицира пациентите во групи, според проширеноста на болеста.

Целите на стејџингот, односно одредувањето на стадиумот на болеста се:

  • да даде информации во врска со прогнозата,
  • да ја одреди соодветната терапија,
  • да помогне во евалуацијата и компарацијата на различните третмани, особено за оние кои се развиени во различни медицински центри,
  • да се добијат информации околу биолошката основа на малигните тумори.

Меѓународното здружение за борба против ракот (UICC) го изработи TNM – системот за клиничката проширеност на малигните тумори, врз основа на 4 компоменти:

Т – ја означува големината и проширеноста на примарниот тумор,

N – ја означува состојбата на регионалните лимфни јазли,

М – го означува присуството или отсуството на далечни метастази

G – го означува хистопатолошкиот степен на диференцијацијата на клетките на туморот.

Со додавање на броеви на овие букви ( T1, T, T3, T4, N0, N1, N2, N3, M0, M1, G1, G2, G3, G4) се означува проширеноста на болеста (стадиумот на болеста) и степенот на диференцираноста на малигните клетки од туморот.

На пример: кај ракот на кожата Т2, N1, M0 значи дека примарниот тумор (Т2) е поголем од 2 cm, но не поголем од 5 cm во својот најголем дијаметар, дека постојат опипливи зголемени (метастатски) лимфни јазли (N1) и дека нема присуство на далечни метастази (М0).

Класификацијата во TNM – системот може да се примени само кај нелекувани пациенти. Проширеноста се одредува со клинички и други потребни дијагностички иследувања.

Оперативните наоди се исклучени, бидејќи многу малигни тумори се лекуваат и без хируршка интервенција.

Но постои и патолошка TNM – класификација, која се прави со преглед на материјалот добиен со операцијата.

 

Тестис

Преглед на тестиси како превентива во навремено откривање на ракот на тестис.
[Преземено од YouTube]

Превенција и скрининг - рак на тестис

За раното откривање на болеста многу е важна едукацијата на младата машка популација. Тие треба да се информираат за раните симптоми и знаци на болеста, за значењето на самопрегледот... 


Рани знаци и симптоми

Многу е важно да машкото точно ја познава големината и обликот на своите тестиси, за да може да ги примети промените. Најчест симптом на карциномот на тестисот е присуство на мала, безболна тврдина... 

Простата

Рак на простатата, раскажува д-р Реј од клиниката за третман на ракот на простата - синхронизирано на македонски јазик.
[Преземено од YouTube]

Што е простата?

Простатата е орган со жлездесто-мускулна структура, чиј алкален секрет влегува во составот на семената течност (сперма)... 


Третман на карциномот на простатата

За одредување на најадекватна тераписка опција за одреден пациент, се разгледуваат многу фактори... 

Дебело црево

Настанување и ширење на ракот на дебелото црево - синхронизирано на македонски јазик.
[Преземено од YouTube]

Следење на болните со карцином на дебелото црево

Карциномот на дебелото црево бара доживотно следење (follow-up)... 


Дијагноза кај карцином на дебелото црево

Дијагнозата се поставува со внимателно земена анамнеза, физикален преглед по системи... 

Кожа

Настанување и типови на ракот на кожата - синхронизирано на македонски јазик.
[Преземено од YouTube]

Рак на кожа

Меланомот претставува малигно буење на меланоцитите, клетки кои го произведуваат пигментот на кожата. Тоа е најмалигни облик на кожен карцином и е најчеста причина за смрт од кожен карцином... 


Симптоми и знаци

Најчесто карциномот започнува како мала, сјајна папула која бавно и постепено се зголемува и по неколку месеци се појавува сјаен, бисерен раб со назначени проширени крвни садови... 

Дојка

Радиотераписки третман кај рак на дојка. Радиотерапијата ја одредува лекар специјалист (радиотерапевт и онколог).
[Преземено од YouTube]

Ширење на ракот на дојката

Ракот на дојката е системско заболување, дисеминиран процес, кој, уште од најраните фази на својот развој, е склон кон метастазирање... 


Симптоми и знаци за појава на рак на дојката

Ракот на дојката во својот почетен, ран стадиум е обично асимптоматски...