• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Невробластома - Лист 2 Печати
Индекс на артикл
Невробластома
Поставување на дијагноза
Стадиуми на болеста и лекување
Сите страници

Поставување на дијагноза

Дијагнозата се поставува со повеќе дијагностички постапки:

Првични дијагностички постапки

Општ лекарски преглед (анамнеза и физикален преглед)

Првична дијагностичка постапка е анамнезата и физикалниот преглед по системи, односно општиот лекарски преглед.

Општиот лекарски преглед е првиот и најважен чекор во поставувањето на правилна дијагноза, а со тоа и во одредувањето на адекватна терапија. Иако лекарскиот преглед се изведува по строго утврден редослед, сепак интерпретацијата на наодите зависи од умешноста и знаењето на самиот лекар.

Прегледот започнува со земање на анамнеза, т.е лекарот го испрашува пациентот за историјата и развојот на болеста. Овој дел од прегледот речиси целосно зависи од способноста на лекарот за воспоставување на контакт и здобивање на довербата на детето. Бидејќи неуробластомот се јавува во детска возраст, а поекогаш и кај многу мали деца, често пати се зема хетероанамнеза, односно податоците за симптомите и знаците на болеста ги дават неговите родители.

Вториот дел е физикалниот преглед, односно преглед по органски системи. Секако дека при физикалниот преглед најголемо внимание се обрнува на оние органи и делови од телото за кои детето се жали, но при секој преглед рутински се изведуват аускултација со стетоскоп („слушање“) на градниот кош и мерење на крвниот притисок.

Утврдувањето на вистинскиот проблем на пациентот може да биде доста тежок процес, доста често децата се исплашени и вознемирени.

Анамнезата, како и физикалниот преглед бараат големо внимание и трпеливост од страна на лекарот.

Вториот дел од прегледот е физикалниот преглед, кој подразбира преглед на телото, при што прво лекарот го зема во предвид изгледот на пациентот, неговата висина, ухранетост и дали остава впечаток на лесно, средно или тешко болен пациент. Обично прегледот започнува од главата па надолу, при што во зависност од симптомите на детето се прегледуваат најчесто грлото, надворешниот ушен канал со ушното тапанче (отоскопија) , тироидната жлезда на вратот и се прегледуваат лимфните јазли на вратот.

На градниот кош се врши аускултација со стетоскоп, со што се прегледуваат белите дробови и срцето. Аускултацијата е незаменлив метод за дијагноза на голем број на болести, од пневмонија до вродени срцеви мани. Дури и кога и со наодот од аускултацијата не може со сигурност да се каже точно која болест е во прашање, сепак има огромна важност затоа што врз основа на тоа пациентот се праќа на понатамошно иследување. Многу тешко може со 100% сигурност да се постави дијагноза за одредено заболување, само со аускултација, но сепак тој е многу битен за одредуавње на понатаошните дополнителни дијагностички процедури.

Прегледот на стомакот најчесто се изведува доколку детето се жали на болка во стомакот, пролив, доколку има жолтица и слично. При прегледот се изведува палпација („напипување“) на органите (особено внимание се посветува на црниот дроб како и на болните точки) со што се утврдува нивната големина, се испитува постоењето на слободна течност во стомакот (асцит). Може при преглед на абдоменот да се напипа туморска маса во абдоменот.

Во зависност од симптомите, прегледот продолжува на екстремитетите, рацете и нозете, каде се гледа опсегот на нивното движење, се проверува пулсот во периферните артерии и друго.

Сите деца се различни и различно реагираат на иста болест, различно поднесуваат болка и слично, така да секој пациент треба да се разгледува индивидуално.

Општиот преглед би требало да трае најмалку 15 минути.

По земените податоци за историјата на болеста и нејзиниот развој и по извршениот физикален преглед, третата фаза е поставувањето на дијагноза. Постојат мал број на болести, кои можат да се дијагностицираат и лечат веднаш, без изведување на посебни испитувања.

Лабораториски испитувања на крвта и мочката

Лабораториските испитувања се многу важни првични дијагностички методи. Во рутински испитувања спаѓаат: крвна слика и седиментација.

Покрај рутинските испитувања, потребно е да се испитаат и хепаталните ензими, алкалната и киселата фосфатаза, уреата, креатиннот и електролитите. Се прават и лабораториски иследувања со цел да се откријат метаболити на катехоламини и се зема 24 часовен примерок на мочка.

По општиот лекарски предглед и комплетната биохемиска анализа на крвта и мочката, лекарот веќе може да се посомнева за постоење на одредено заболување и ќе одреди и други дополнителни испитувања.

Дополнителни дијагностички процедури

Дополнителните испитувања опфаќаат бројни дијагностички процедури, со кои се поставува точната дијагноза на болеста, но исто така, се одредува и стадиумот на болеста, кој е многу важен прогностички фактор.

Од стадиумот на болеста зависи и кој терапија ќе се примени. Обично, терапијата сé планира индивидуално, кај секој пациент одделно, во зависност, пред сé, од стадиумот на болеста, од степенот на диференцираноста на туморот (градус, G), од хистопатолошкиот тип на туморот, но и во зависност од возраста на детето, неговата општа состојба и од други фактори.

Со цел да се утврди локализацијата на туморот, како и евентуалната негова проширеност во далечните тквива и органи, се прават дополнителни испитувања.

Дополнителните испитувања ги одредува лекарот, врз основа на анамнезата и физикалниот преглед.

Кај неуробластомот се изведуваат следниве испитувања:

Рендгенграфија на бели дробови

Нативната снимка на белите дробови е значајна и едноставна метода со која се одредува локализацијата и карактеристиките на туморската маса и евентуалната проширеност во регионалните лимфни јазли (хиларни и медијастинални).

Ехотомографскиот преглед на абдомен

Ехотомографскиот преглед (ултразвук) користи звуци со висока фрекфенција, кои преку сонда се насочуваат кон телото на пациентот. Преку истата сонда се регистрираат одбиените зрачни бранови и врз основа на разликата од влезниот сноп на ултразвучните зраци и одбиените зраци се добива слика за внатрешните органи и структури на телото. Таа слика се гледа на монитор.

Ехотомографскиот преглед на абдоменот ни дава преглед на сите органи и структури во абдоменот, а посебно е корисна дијагностичка метода за откривање на туморска маса во абдоменот, како и метастази во црниот дроб и лимфните јазли.

Оваа медота помага и за одредуавње на стадиумот на болеста.

Компјутерска томoграфија на граден кош и абдомен

Компјутерската томографија (КТ) користи посебна опрема со рендген зраци за добивање на слики од телото од различни агли. Податоците се анализираат и се обработуваат со помош на компјутер. Така се добиваат дигитални слики кои прикажуваат пресеци на телото низ органите и ткивата. На тој начин се овозможува тродимензионален детален приказ на надолжни и на напречни пресеци на сите ткива и органи. КТ е најпрецизна дијагностичка метода.

КТ е попрецизна дијагностичка метода отколку ехотомографијата. Таа дава морфолошки изглед на туморот, овозможува да се измери неговата големина, да се утврди неговата локализација и проширеност во околните ткива и структури.

КТ се користи и за планирање и за соодветно администрирање на радиотерапијата со помош на КТ симулатор.

КТ се користи за прецизно водење на биопсијата и на другите минимално инвазивни процедури, како и за планирање на хируршкиот третман и за утврдување на операбилноста на туморот.

Оваа дијагностичка процедура е безболна и не дава несакани ефекти.

Пиелографија

Тоа е дијагностичка метода при која се прават повеќе серии на рендгенски филмови на целиот уринарен тракт кои се прават со вбризгување на специјален контраст во вена (интравенска пиелографија-ИВП) или со вбризгување на контраст во уретрата (ретроградна пиелографија).

Со ова метода се визуелизираат сите органи на уринарниот систем и може да се откријат одредени абнормалности. Со оваа метода се одредува и евентуалната зафатеност на уринарниот систем со туморот.

Сцинтиграфски преглед (скен) на скелетот

Неуробластомот често дава коскени метастази, кои настануваат со расејување на карциномските клетки од примарниот тумор, по крвен пат. Може да биде зафатена која било коска од телото, но најчесто промените се во ‘рбетот и на карлицата.

Со сцинтиграфскиот преглед на скелетот се откриваат овие промени во целиот скелет.

Овој преглед се изведува со претходно вбризгување на раствор со радиоактивен технициум кој се аплицира во вена. По 90 минути од аплицирањето се прави сцинтиграфскиот преглед. Радиоактивниот технициум се депонира во метастазичните промени во сите коски од скелетот и на тој начин се добива снимка на која се гледаат метастазите како темни зони.

Методата е безболна и не дава никакви несакани ефекти.

Многу е прецизна и со неа може да се откријат и најмали промени.

MIBG - скен е посебен вид на скен кој се користи во дијагнозата на неуробластомот. Неуробластомот ја апсорбира супстанцијата наречена MIBG. Лекарот внесува многу мала количина на радиоактивен јод во MIBG, а потоа оваа супстанција се внесува во крвта на пациентот. Малигните клетки го апсорбираат радиоактивниот јод и MIBG и тој станува видлив на скенот.

Биопсија од примарниот тумор

За поставување на дефинитивна дијагноза на неуробластомот се прави биопсија на примарниот тумор. Доколку е туморот локализиран во абдоменот, во градниот кош или на вратот, може со помош на ехотомографско водење да се земе материјал за хистопатолошка анализа. Овој материјал се праќа до специјалист-патолог, кој ја поставува дефинитивната дијагноза на туморот, како и го одредува степен на д иференцираноста на неуробластомот (градус G).

Биопсија на коскената срцевина

Биопсија на коскената срцевина се прави во случај кога резултатите од испитувањата на крвта покажуваат абнормалности. За време на испитувањето, иглата се внимателно внесува во коската и се зема мала количина на коскена срцевина. Процедурата се изведува под локална анестезија. По земањето на материјалот, тој се испраќа на микроскопско хистопатолошко испитување. Патологот ја поставува дефинитивната дијагноза.