• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Леукемија - Лист 2 Печати
Индекс на артикл
Леукемија
Типови на леукемија
Симптоми и знаци
Третман на леукемија
Сите страници

Типови на леукемија

Постојат неколку типови на леукемија. Тие се делат на два начини.

Првата поделба е според тоа колку брзо се развива болеста, а другата поделба е според типот на крвните клетки кои се зафатени.

Во однос на почетокот и текот на болеста постојат:

  • акутни леукемии,
  • хронични леукемии.

Кај акутната леукемија абнормалните крвни клетки се бласти, кои се незрели и не можат да ги обавуваат своите нормални функции. Нивниот број брзо се зголемува, а опшата состојба на пациентот нагло се влошува.

Кај хроничната леукемија присутни се бласти, но општо, тие клетки се позрели и можат да обавуваат некои од своите нормални функции. Нивниот број поспоро се зголемува, отколку кај акутната леукемија, така да и состојбата на пациентот постепено се влошува.

Леукемијата може да настане од два главни вида на бели крвни клетки: лимфоидни и миелоидни. Кога се зафатени лимфоидните клетки, се зборува за лимфоцитна леукемија, додека пак, кога се зафатени миелоидните клетки, тоа е миелоидна леукемија.

Така, леукемиите се делат на:

  • Лимфобластни (лимфоцитни)
  • Нелимфобластни (миелобласни, миелоидни)

Во Македонија драстично е зголемен бројот на заболените од акутна леукемија.

Сличен тренд е забележан и во некои други балкански држави. Бројот на заболените од акутна леукемија во земјата е зголемен дури за 50 % во однос на претходните 10 години, кога биле пријавувани по 30 случаи годишно.

Начести типови на леукемија се:

  • Акутна лимфоцитна леукемија (акутна лимфобластна леукемија -ALL): Таа е најчеста кај малите деца. Може да се јави и кај возрасните, посебно по 65-тата година од животот.
  • Акутна миелоидна леукемија (АML): Овој тип на леукемија се јавува и кај возрасните и кај децата.
  • Хронична лимфоцитна леукемија (HLL): Овој тип на леукемија најчесто се јавува кај возрасните и тоа по 55 година од животот. Децата ретко заболуваат од овој тип на леукемија.
  • Хронична миелоидна леукемија (HML): Овој тип на леукемија, воглавно се јавува кај возрасните.

Кај децата, најчеста е акутната лимфобластна леукемија (ALL).

Кои се причините?

Како и за сите други малигноми, така и за леукемиите не се познати причините за нивното јавување. Но, денес се знае дека постојат одредени фактори на ризик, кои ја зголемуваат можноста за појава на ова малигно заболување кај одредени лица. Сепак, присуството на еден или повеќе фактори на ризик, не значи и сигурно заболување од леукемија.

Постојат некои фактори на ризик:

  • крвни болести, како миелодиспластичен синдром,
  • хемотерапија и радијациона терапија,
  • генетски пореметувања како кај Дауновиот синдром, Фанкони анемија, Клинефелтер синдром, Ли-Фраумени синдром, Неурофиброматоза, Атаксија Телеангиектазиа, Вискот-Олдрич синдром,
  • земање на лекови кои го намалуваат имуниот систем. Имуниот систем го заштитува организмот од инфекции и други надворешни агенси,
  • изложеност на висок степен на радијација,
  • некои вируси, како леукемичниот вирус на хуманите Т-клетки,
  • изложеност на делување на некои канацерогени супстанции, како на пример при работа со хемикалии, како бензен или формалдехид, прекумерна изложеност на пестициди, инсектициди и други загадувања на околината.

Сепак треба да се нагласи дека ова се само фактори на ризик. Повеќето луѓе кај кои е присутен некој од факторите на ризик нема да добијат леукемија.

Акутните леукемии немаат врска со наследните фактори.

Кој може да добие леукемија?

  • Лица во сите возрасти може да добијат леукемија.
  • Тоа е најчестиот вид на карцином, кај децата.
  • Кај белата раса е почеста, во споредба со другите раси.
  • Еднакво заболуваат и момчињата и девојчињата.
  • Најчесто се јавува на возраст од 2-8 години.

Според американското здружение за рак, секоја година околу 2000 деца добиваат леукемија. Во нашата земја се откриваат околу 20 нови случаи на леукемија кај деца до 15 години, годишно.

Дали може да се спречи леукемијата?

Бидејќи не се познати вистинските причини за појавата на леукемијата, таа не може да се превенира.