• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Хронична миелоидна леукемија - Лист 2 Печати
Индекс на артикл
Хронична миелоидна леукемија
Лекување на хроничната миелоична леукемија
Сите страници

Лекување на хроничната миелоична леукемија

Хроничните леукемии, како што покажува и нивното име, имаат хроничен, спор тек и не бараат така агресивно лекување како што е случај кај акутните леукемии.

Лекувањето во хроничниот стадиум е ефикасно и болеста може добро да се контролира, но не и да се излечи. Пресадувањето на матични клетки е еден од третманите за лекување кои дава добри резултати.

Терапија на избор за пациентите со ХМЛ, сè до појавата на Imatinib (Gleevec), била терапијата со високи дози на интерферон. Оваа терапија може да биде ефикасна, но дава повеќе несакани ефекти во однос на терапијата со Gleevec.

Затоа неговата примена, по појавувањето на Gleevec, скоро да е напуштена.

Новиот лек под името Gleevec дава добар одговор кај пациентите со ХМЛ.

ХМЛ денес успешно се контролра со примената на gleevec, така да, веќе сега се говори за ера пред и по почетокот на примената на овој лек. Кај оние пациенти кај кои не е постигната контрола на болеста, лекувањето продолжува со трансплантација на коскена срцевина од брат или сестра, ако имаат компатибилен дарител во своето семејство. Кај помлади пациенти од 35 години, кои не дале одговор на терапијата со gleevec, а немаат идентичен HLA сродник во својата фамилија, се покренува постапка за пронаоѓање на HLA идентичен донор.

Кај болните со хронична леукемија, трансплантацијата на сопствени клетки од коскената срцевина НЕ е терапија на избор.

Доколку дојде до трансформација на болеста, хемотерапијата може да доведе до ремисија, но таа обично не е долготрајна. Исто така, и трансплантацијата на коскената срцевина потешко може да ја излечи болеста во нејзината акутна фаза. Трансплантација на коскена срцевина е единствен начин да се постигне трајна ремисија, но таа е најефикасна доколку се изведе во хроничната фаза на болеста.

Доколку не се лекува, ХМЛ е смртоносна болест. Просечното време на преживување е 3-4 години.

Околу 50% од пациентите кај кои е извршена трансплантација на коскена срцевина, имаат долготрајно преживување, без повторување на болеста.

Компликации

Бластична криза кај хроничната миелоидна леукемија.

Трансплантациско лекување на ХМЛ

Сé до 1980-тите години, ХМЛ се сметала за неминовно фатална болест. Уште тогаш постепено станувало јасно дека трансплатацијата на матичните клетки може да излечи некои болни и дека интерерон-алфа (IFN-alfa) може да ја намали пролиферацијата на леукемичните клетки и да го продолжи преживувањето.

Во касните 1980-ти години се воведува имунотерапијата со алореактивни лимфоцити кај болни кои биле во релапс по алогената трансплантација на матичните клетки. Повторното постигање на ремисија со давањето на алореактивните лимфоцити кај болните со релапс по алогена трансплантација, довело до заклучок дека куративниот потенцијал на алогената трансплантација на матичните клетки зависи од имунолошкиот графт(калем)-версус-леукемија учинок.

Но, алогената трансплантација на матичните клетки е начин на лекување кој има познати ризици со можен фатален исход. Така постои можност за настанување калем- верзус- домаќин реакција, појава на отпорни инфекции, како и други компликации. Понатаму, болниот треба да е погоден за трансплантација, да има HLA компатибилен сроден дарител, или пак треба да се пронајде прифатлив несроден дарител (што е уште поризична постапка на лекување).

Според тоа, испитувајќи ги сите заболени од ХМЛ, трансплатацијата е тераписка можност за само 25-40% од пациентите, па се наведува дека само околу 15% од болните може да бидат лекувани со помалку токсична сродна алогена трансплантација.

Неможноста за алогена трансплатација кај голем број на болни, како и нејзината токсичност, довеле до развој на прогностички индекси кои настојуваат да го предвидат преживувањето кај болните лекувани со нетрансплантациски методи. Исто така, постојат прогностички фактори на преживување после трансплатацијата на матичните клетки, како би помогнале при одлучувањето дали треба одредени пациенти да се лекуваат со трансплантација или не.

Се истражуваат и други параметри на ниво на геноми, кои можат да имаат прогностичка важност, се со цел да се одреди најадекватниот начин на лекување за одреден пациент.

Целна (таргет) терапија кај ХМЛ

Голем напредок во лекувањето на ХМЛ е постигнат со воведувањето на терапијата со imatinib mesilat, лек од групата на т.н. „паметни лекови“, кој селективно ги уништуваат малигните клетки.

Imatinib mesilat (селективен инхибитор на BCR-ABL) е специфичен инхибитор на активноста на ABL тирозин киназата, инхибирајќи ја на тој начин прогресијата на ХМЛ.

Imatinib го завзема местото во молекулата на тирозин киназата , каде инаку се наоѓа ATP и на тој начи го спречува стварањето на супстанции кои учествуваат во регулацијата на клеточниот циклус, блокирајќи го со тоа преносот на патолошките сигнали на понатамишните структури на клетката.

Првата примена на imatinib кај ХМЛ била во 1998 година. Овој лек покажал подобри резултати, односно подобар хематолошки, цитогенетски и молекуларен одговор, отколку дотогашните нетрансплатациски методи на лекување на ХМЛ. Исто така, imatinib добро се толерира, се примa во форма на таблети, преку уста и не дава некои сериозни несакани ефекти.

Но, сеуште постојат некои нерешени прашања во врска со imatinib-от, па со тоа и во врска со ХМЛ. Едно од најважните прашања е појавата на отпорност према imatinib-от, која е забележена посебно кај акцелерираната болест, но и во хрничната фаза на ХМЛ.

Во клиничките студии се опишани повеќе механизми кои доведуваат до отпорност према imatinib-от.

До сега се откриени најмалку 17 различни мутаации на BCR-ABL киназата кои предизвикале отпорност на малигните клетки на терапијата со imatinib.

Испитувани се неколку супстанции со кои се настојува да се реши оваа резистентност на imatinib, но тие не дале успех. Ниту една од испитуваните супстанции не можела да ја победи отпорноста, која настанала како последица на една од главните мутации наречена T315I.

Меѓутоа, неодавна е објавено дека американските научници развиваат лек кој може да ја победи резистенцијата на imatinib кај ХМЛ: Тоа е мала молекула (ON012380) која е активна против imatinib резистентните мутанти BCR-ABL, вклучувајќи ја тука и мутацијата наречена T315I. Новата супстанција специфично ја инхибира активноста на киназата.

Потребни се понатамошни испитувања за да може оваа супстанција да се искористи во клиничката пракса.