• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
БПХ и ракот на простатата - Третман на БПХ Печати
Индекс на артикл
БПХ и ракот на простатата
Поставување на дијагноза на БПХ
Третман на БПХ
Сите страници

Третман на БПХ

Лекувањето на БПХ може да биде со:

  • конзервативен третман (следење и медикаментозна терапија)
  • хируршки третман

Конзервативен третман

Конзервативниот третман на БПХ опфаќа следење и медикаментозна терапија.

Следење

Поради тоа што симптомите на БПХ, како и текот на болеста многу варираат кај секој маж и не може целосно да се предвиди, следењето е прифатлив пристап за пациенти со благи симптоми. Исто така, следењето може да биде првичен пристап кај средно тешките симптоми ако тие не го нарушуваат квалитетот на животот на пациентот и ако нема развиени компликации.

Следењето вклучува правење на сите основни испитувања еднаш годишно. Ако дојде до влошување на симптомите, контролите се прават во пократок временски период. Пациентот се информира за природата на болеста и за важноста од нејзиното редовното следење.

Медикаментозна терапија кај БПХ

Иако медикаментозната терапија не дава така добри ефекти како хируршкиот третман, често пати таа е доволна за намалување или за олеснување на симптомите.

Меѓу уролозите постојат дилеми за типот, времето и должината на медикаментозното лекување на БПХ.

Медикаментозното лекување се спроведува со примена на:

  • фитотерапија
  • терапија со алфа блокатори
  • хормонска терапија
  • Фитотерапија
    Резултатите од лекувањето со фито терапија покажале дека овие препарати имаат само плацебо ефект и денес се помалку се применуваат во третманот на БПХ.
  • Терапија со алфа блокатори
    Со алфа блокаторите се лекуваат почетните симптоми на БПХ, како што се итна потреба за мочање, болка при мочање (дизурија), неможност за запирање на мочањето, често ноќно мочање и тешкотии при започнување на мочањето.
    Првата генерација на алфа блокаторите е празосин (вазофлекс). Овој лек во почетокот бил употребуван за лекување на зголемен крвен притисок (хипертензија), а од 1991 година се применува и за лекување на БПХ. Со постојано зголемување на дозата на алфа-блокаторите се дејствува врз адренергичните алфа-1 рецептори, кои ги има во простатичниот дел од уретрата (надворешниот мочен канал), во задниот дел на вратот на мочниот меур и во простатичната обвивка (капсула). Бидејќи при БПХ постои перманентна стимулација на алфа рецепторите, нивната хиперстимулација предизвикува пречки во празнењето на мочниот меур, од што и произлегуваат присутните иритациски симптоми.
    Овие рецептори селективно се блокираат со неурофармаколошкото дејствување на алфа-блокаторите, со што се намалува мускулниот тонус на простатичниот регион, а со тоа се повлекуваат и иритативните симптми во 75% од случаите.
    Актуелни алфа-блокатори кои денес се користат во лекувањето на БПХ се: празосин (вазофлекс), теразосин (корнам), доксазосин ХЛ (кардула ХЛ) и тамсулозин (јозир, омник, омиџ, фломакс).
    Последната генерација на алфа блокатори (теразосин, доксазосин ХЛ и тамсулозин) е селективна и дејствува само на андрогените рецептори на долниот уринарен тракт. На тој начин се избегнува несаканото намалување на крвниот притисок (хипотензија).
    Ефектот од терапијата со алфа блокатори е брз и се манифестира уште во првата недела по третманот.
  • Хормонска терапија
    Растот и развојот на простатичната жлезда, како и создавањето на БПХ по педесеттата година од живот, се во тесна врска со андрогените ефекти. Со овој ефект се стопира ензимот 5-алфа-редуктаза, со што се прекинува трансформирањето на тестостеронот во дихидротестостерон (ДХТ) во тестисите. Дихидротестостеронот е директно задолжен за растот на простатата. Со намалувањето на неговото ниво се намалува и волуменот на простатата кај БПХ, со што се повлекуваат и иритациските симптоми.
    Во хормонската терапија се применува финастериде (проскар) кој е синтетски инхибитор на 5-алфа редуктазата. Со оваа терапија се намалува волуменот на простатата во 24% од случаите, иритациските симптоми се повлекуваат во 80% од случаите и се подобрува млазот при мочањето.
    Како несакани ефекти од примената на хормонската терапија се наведуваат: намалено либидо ( 1,2%), намален ејакулат (0.8%) и намалена ерекција и импотенција (1,6%).
    Ефектот од применетата хормонска терапија се манифестира по три месеци.

Пациентите кои се на медикаментозен третман, треба редовно да се контролираат на секои 6 до 12 месеци за да се избегнат компликациите од евентуална опструкција на надворешниот мочен канал.

За видот и за должината на медикаментозната терапија (алфа блокатори и хормонска терапија) одлучува урологот, по направените клинички, ултразвучни, рендгенолошки и лабораториски испитувања на пациентот.

Големината на простатата и вкупниот серумски ПСА го одредува изборот на терапијата:

  • Ако при дигитален ректален преглед и на ултрасонографија простатата не е значително зголемена (< 40g) и ако ПСА е < 1.5ng/ml, првиот избор се алфа-1-блокаторите (на пример: тамосулосин или алфузосин).
  • Ако простатата е значително зголемена и ПСА е >1.5 ng/ml, тогаш може да се употреби инхибитор на 5-алфа-редуктаза (финастериде или дутастериде) или алфа-1-блокатор. Комбинацијата на инхибитор на 5-алфа-редуктаза и алфа-1 блокатор ги намалува симптомите подобро и побрзо отколку секој од овие два лека даден одделно.
Несакани ефекти од медикаментозната терапија

Како несакани ефекти од примената на алфа блокаторите се вртоглавица, постурална хипотезнија и ретроградна ејакулација (изливање на спермата во мочниот меур, наместо преку пенисот). Со примена на селективните алфа блокатори, како што се тамсулозин и алфозосин, ризикот за хипотензија се намалува.

Како несакан ефект од инхибиторите на 5-алфа-редуктазата е можната импотенција.

Хируршко лекување на БПХ

Хируршкиот третман на БПХ е индициран во следниве случаи:

  • ретенција на урина, инконтиненција, заради преполнет мочен меур или резидуална урина повеке од 300ml,
  • тешки симптоми кои го нарушуваат квалитетот на животот на болниот,
  • големо стеснување на надворешниот мочен канал,
  • проширеност (дилатација) на горните мочни патишта,
  • нарушена бубрежна функција,
  • инфекции на уринарниот тракт,
  • каменчиња (калкулуси) во мочниот меур,
  • тешки и средно тешки симптоми кај пациенти, кои сакаат брзо ослободување од нив или кога не се постигнати задоволителни резултати со друг вид на третман.

Хируршкото лекување може да се изведе со минимално инвазивни методи и со инвазивни методи.

Минимално инвазивни методи

Кај пациенти со умерени тегоби, кои не можат од која било причина да бидат ставени на медикаментозна терапија може да се применат методите од групата на тн. минимални инвазивни интервенции, како што се трансуретралната микробранова термотерапија (ТУМТ) или трансуретрална инцизија на простата (ТУИП). Со минималните инвазивни интервенции, кај повеќето пациенти од оваа група се постигнува ублажување на симптомите.

Хируршка терапија

Хируршката терапија се применува кај пациенти кај кои постојат апсолутни индикации за хируршко лекување (изразени тегоби или уринарна ретенција) и кај оние пациенти кај кои со другите методи на лекување не се постигнал успех.

Апсолутни индикации за хируршко лекување се:

  • дилатација (проширеност) на горните мочни патишта,
  • комплицирана бенигна простатична хипертрофија (пропратена со каменчиња во простатата, дивертикулуми),
  • често повторувани инфекции на мочните патишта,
  • честа повторувана хематурија (крв во мочта),
  • честа уринарна ретенција,
  • голема количина на заостаната мочка во мочниот меур (неможност за целосно празнење на мочниот меур).

Хируршката терапија има за цел ослободување на притисокот на мочниот меур од страна на зголемената простата,а се постигнува со отстранување на хипертрофираното ткиво околу мочниот меур. Без оглед на типот на хируршката интервенција, хируршката капсула на простатата, која ја сочинува периферната зона на простатата не се отстранува. Со самото тоа, можноста за развој на рак на простата е присутна и по оперативното лекување на бенигната хиперплазија. Исто така, можен е и рецидив (повторно појавување) на бенигната хиперплазија.

Хируршката интервенција може да се изведе ендоскопски (трансуретрална ресекција на простатата – ТУРП) или со тн. отворено хируршко лекување со рез во долниот дел од абдоменот (трансвезикална простатектомија).

ТУРП

Ендоскопското хируршко лекување се спроведува кога простатата има волумен до 60 ml (искусните хирурзи можат да оперираат и со поголем волумен). Трансуретралната ресекција на простатата (ТУРП) е третман и за комплицирана простатична хипертрофија и најдобро документирана опција за третман на некомплицирна болест, со мал волумен на простатата. Ретко резултира со еректилна дисфункција (иако во повеќето случаи таа постои и пред операцијата). Но, речиси, секогаш дава ретроградна ејакулација.

ТУРП се изведува со вметнување на посебен апарат низ надворешниот мочен канал, со кој се отстранува дел од хипертрофираното ткиво на простатата околу мочнит канал. Со тоа, мочниот канал се ослободува од притисокот и се овозможува нормален проток на мочта при мочањето.

Трансвезикална простатектомија

Ретко се применува денес, обично кај многу зголемени простати (> 100мл) и кога постојат комплицирани облици на БПХ придружени со калкулоза или со дивертикулуми. Пристапот е со правење на хируршки рез во долниот дел на стомакот при што оперативно се отстранува дел од простатата. Оваа операција се изведува под општа анестезија. Таа е поврзана со почести компликации отколку при ТУРП интервенцијата.

Една од најчестите компикации при БПХ, која бара итно (ургенто) лекување, е акутната уринарна ретенција. Кај овие пациенти непосредно лекување се постигнува со ставање на уринарен катетер (катетер вметнат во мочниот меур) во траење од неколку дена.

Во случај кога не е можно да се вметне катетер, дренирањето на мочта од мочниот меур се постигнува со поставување на дренажен катетер супрапубично (ставање на дрен преку рез на кожата во долниот дел на стомакот). Овој катетер се поставува со локална анестезија, на околу 2 попречни прста над симфизата на карличната коска, обично со помош на ултразвучна контрола.

Кај пациентите кај кои по прв пат се става катетер неопходно е да се спроведе антибиотска терапија.

Ако пациентот нема компликувана бенигна хиперплазија, се започнува со медикаментозна терапија со алфа-блокатори и евентуално со финастеридом, со цел да се овозможи спонтано мочање.

Доколку и по еден месец не се воспостави спонтано мочање, тогаш се предлага хируршко лекување