• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Следење по третман Печати

Зошто се потребни редовни контроли?

Завршувањето со терапијата не значи и прекинување на грижата кон болниот.

Ракот на црниот дроб бара доживотно следење (follow-up). Како и многу други видови на карциноми, така и ракот на црниот дроб може повторно да се јави по завршувањето на третманот. Затоа, пациентите кои го завршиле третманот за рак на црн дроб, мора да прават редовни контроли во текот на целиот свој живот.

Успешното следење на болните се остварува само со соработка од страна на пациентот. За таа цел, тој треба да биде доволно здравствено едуциран и запознаен со неговата болест, со нејзиниот тек и со можноста за повторување на болеста и по завршувањето на третманот. Рецидивите поуспешно се лекуваат доколку се откријат на време.

Следењето на пациентот и неговата болест се состои во редовени прегледи кај матичниот онколог и хирург.

Доколку е направена трансплантација на црниот дроб, ќе биде потребно подолго време за да пациентот закрепне и ќе мора да биде на редовна медикаментозна терапија.

Колку често ќе одите на контроли?

Честотата на контролите ќе зависи, пред се, од вашата општа состојба, како и од видот на третманот кој бил спороведен.

Доколку ви е направена операција на црниот дроб, ќе треба да одите на контроли кај својот хирург.

Ако е направена само ресекција на туморот, а тоа значи отстранување на туморот со дел од здравопто ткиво, тогаш следењето месечно во тек на три месеци, а потоа контролите се на секои 3 месеци.

Ресекција не би требало да се прави кога примарниот тумор е поголем од 5cm.

Доколу вие направена трансплантација на црниот дроб, тогаш ќе треба одите на преглед кај својот хирург:

  • неделно во тек на 6 недели,
  • на две недели во тек на наредните 3 месеци,
  • еднаш месечно до 6 месеци,
  • а потоа на секои 3 месеци.

Секако дека ова е само пример за тоа како треба да се одвива следењето. Сепак, честотата на контролите ја одредува лекарот, врз основа на состојбата на пациентот, стадиумот на болеста и други дополнителни фактори. Со еден збор, следењето е индивидуално за секој пациент.

Тестови за следење на болеста

При контролните прегледи, лекарот прво зема анамнеза и прави детален физикален преглед на пациентот.

Потоа следуваат рутинските лабораториски анализи на крвта. Во рутински испитувања спаѓаат: крвна слика и седиментација. Покрај рутинските испитувања, потребно е да се испитаат и хепаталните ензими, алкалната и киселата фосфатаза, уреата, креатиннот и електролитите.

Посебно е важно да се направат основните биохемиски иследувања, кои ќе ја дополнат сликата за состојбата и можните нарушувања на функцијата на црниот дроб и/или функционалната состојба на жолчните патишта. Доколку постои билијарна опструкција (запушување или стеснување на жолчните канали) можат да бидат покачени вредностите на билирубинот и алкалната фосфатаза. Може да постои и хипергликемија (зголемено ниво на шеќер во крвта).

Кај хепатоцелуларниот карцином се испитува и маркерот AFP.

Тој е важен туморски маркер за дијагноза на хепатоцелуларниот карцином (рак на црн дроб), па може да биде корисен и како скрининг тест за негово рано откривање, но и за следење на болеста.

Зголемените вредности на AFP се чести во региони каде ракот на црниот дроб е ендемичен (Африка), како и кај пациенти со позитивен антиген на хепатитис Б (позитивен HbsAg).

Зголемениот AFP е еден од најсигурните поединечни показатели на малигната болест. Како таков тој би можел да се користи како скрининг метода кај лицата со ризик за развој на рак на црниот дроб.

Други дијагностички процедури, кои се користат при следењето на пациентот се:

  • КТ (компјтерска томографија) на абдомен,
  • Ехотомографски преглед на абдоменот,
  • рендгенграфско испитување на градниот кош,

Овие дополнителни процедури не се прават при секоја контрола. Можно е да лекарот назначи компјутерска томографија на абдоменот кога пациентот се жали на некој нов симптом или знак, кој може да биде поврзан со прогресијата на болеста.

Обично КТ на абдоменот, доколку лекарот не назначи поинаку, се прави еднаш годишно.