• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Третман на ракот на јајчникот - Радиотерапија Печати
Индекс на артикл
Третман на ракот на јајчникот
Хируршки третман
Хемотерапија
Радиотерапија
Хормонската терапија кај епителните оваријални карциноми
Имунотерапија и Терапија на рецидивите на болеста
Сите страници

Радиотерапија

Радиотерапијата како дополнителна терапија по примарниот хируршки зафат се применува кај мала група на пациентки. Може да се примени кај сите пациентки со стадиуми Ic, II и III, под претпоставка дека нема заостанат тумор и/или се присутни знаци на микроскопска болест (позитивен наод на малигни клетки во абдоминалниот испирок).

Кај напреднатите стадиуми на ракот на јајчникот, кога после хемотерапијата повторната („second look“) лапароскопија ќе се покаже негативен наод (непостоење на тумор), треба да се примени радиотерапија, посебно кога е присутен висок ризик за повторување на болеста.

Висок ризик за повторување на болеста имаат пациентките постари од 50 години со слабо диференцирани тумори (G3) и со голем заостанат тумор по иницијалната операција.

Сконоста на ракот на јајчникот да долго веме остане локализиран во абдоминалната шуплина довела до примена на радиотерапијата како адјувантна (по операцијата, дополнителна) терапија по примарниот хируршки зафат. При тоа, со надворешната радиотерапија се зрачи целиот абдомен, а не само карлицата, поради високиот процент на рецидиви во горниот абдомен.

Клиничките студии кои ги споредувале зрачењето само на малата карлица со зрачењето на целиот абдомен, покажале дека предност има зрачењето на целиот абдомен над зрачењето само на малата карлица. Се смета дека доза од 2250 - 3000 cGy е можеби доволна за излекување и трајна контрола на микроскопските туморски депозити на ракот на јајчникот.

Хистолошкиот тип на туморот, степенот на диференцираноста на туморот (G) и стадиумот на болеста се важни прогностички фактори кои го одредуваат и начинот на лекување.

Туморите на светлите клетки и слабо диференцираните тумори треба првенствено да се лекуваат со хемотерапија, додека за останатите видови на тумори и радиотерапијата е прифатлив начин на лекување.

И покрај бројните студии, кои се објавени во последниве дваесетина години, улогата на зрачната терапија во лекувањето на карциномот на јајчникот не е потполно разјаснета.

Радиотерапијата кај ракот на јајчникот може да биде надворешна (перкутана) или интраперитонеална (со внесување на радиокативни изотопи во абдоминалната празнина.

Надворешната радиотерапија е најчесто користен тип на зрачна терапија.

Тоа е локална терапија, која ги уништува канцерските клетки само во регијата која се озрачува. Се спроведува со специјални машини (линеарни акцелератори) кои произведуваат рендгенски зраци со висока енергија (15-20 MeV). Зраците минуваат низ телото на пациентката, од надвор, и затоа и се нарекува надворешна радиотерапија.

Најшироко распространет радиотераписки протокол беше „купка“ на абдоменот, што подразбирала зрачење на целиот абдомен од отворите на карлицата (обтураторни отвори) до куполата на дијафрагмата, со соодветна заштита на бубрезите. Дозата, преку вака големо поле, била 22.5 до 30 Gy, а потоа зрачната терапија продолжувала преку помало зрачно поле кое ја опфаќало само карлицата, и на овој начин се одтварувала вкупна доза од 45-50 Gy.

Со оглед на токсичноста на ваквиот третман, особено во случаите кога е направен обемен оперативен зафат, пациентките лошо го поднесуваа и имаа многу изразени несакани ефекти, како мачнина, гадење, повраќање, губиток на телесната тежина, а тоа го оневозможувало спроведувањето на цитостатскиот третман со оптимални дози и во редовен временски интервал.

Поради големиот зрачен волумен, не е можно достигнување на доза која со сигурност би го контролирала туморот. Многу клинички студии покажале дека постоперстивниот зрачен третман, со вообичаени дози од 22.5 Gy, не влијае битно на преживувањето.

Заради тоа, индикациите за постоперативен зрачен треман се стеснуваат само на Стадиум II на болеста, каде што целниот зрачен волумен би била само карличната регија.

Во текот на изминатите неколку декади, со воведувањето на сè пософистицирани и попрецизни техники на зрачење, постигнат е огромен напредок во радиотерапијата. Со овие модерни техники на зрачење се постигнува прецизно доставување на повисока доза во пределот на туморот, а минимално озрачување на околните ткива. Исто така, се постигнува и подобра локална контрола, како и помалку акутни и доцни несакани ефекти.

Со стандардните 2Д планирачки техники, кои се користеле сè до раните 90-ти, дозите во туморот биле ограничени, поради појавата на акутни и хронични токсичности. 3Д конформалните радиотераписки техники биле развиени во раните 90-ти години.

3Д КРТ користи компјутерски софтвер за интегрирање на КТ снимките од внатрешните ткива и органи на пациентката. Тоа овозможува попрецизно формирање на високата волуменска радијациона доза, соодветно на обликот на туморот или регијата која треба максимално да се озрачи.

3Д КРТ на тој начин ги намалила како акутните, така и доцните несакани токсични ефекти врз нормалните ткива и околни органи кај пациентките, а од друга страна се постигнала повисока кумулативна доза во озрачената регија.

Предностите на надворешното зрачење во однос на интраперитонеалното зрачење се: подобра распределба на дозата на зрачењето, можност за подобро озрачување на каличните и парааорталните лимфни јазли, можност за лечење на целата перитонеална површина.

Може да биде од корист интраперитонеална апликација на радиоактивен фосфор (P32) за пацинеткие со Стадиум I и ран Стадиум II, после комплетно отстранување на туморот, или после негативен („second look“) наод кај пациентки со напреднат стадиум на рак на јајчник.

За интраперитонеалното зрачење се корисат раствори од радиоактивно злато (Au168) и фосфор (P-32).

Во поново време, радиоактивниот фосфор (P-32) се користи кај пациенетки со стадиум III на болеста, кои примиле хемотерапија со цисплатил и кои при „second look“ лапаротомијата постои минимална или микроскопска болст (позитивен испирок).