• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Третмански опции Печати

Расположиви тераписки опции за карциномот на телото на матката се:

  • хируршки третман,
  • радиотерапија,
  • хемотерапија.

Хируршки третман

Во лекувањето на ендометријалниот карцином, терапија на избор е хируршкото отстранување на туморот, кое треба да се реализира кај секоја пациентка.

Се состои од тотална абдоминална хистеректомија (оперативно отстранување на целата матка) со или без аднексектомија (оперативно отстранување на јајниците), како и евентуална селективна лимфаденектомија (оперативно отстранување на регионалните лимфни јазли).

Зафатот има, покрај тераписка улога и огромна прогностичка вредност, со оглед на информациите добиени од оперативниот материјал.

Радиотерапија

Радиотерапијата може да се примени во комбинација со оперативниот третман, или самостојно.

Предоперативна радиотерапија

При комбинираниот третман, радиотерапијата може да биде предоперативна. Предоперативната радиотерапија има за цел да ја превенира појавата на вагинални рецидиви, особено во случаите кога постои инфилтрација на грлото (цервиксот) на матката. Забележан е пад на процентот на вагинални рецидиви од 10-15%, на 5% кај пациентки со висок ризик за појава на рецидив.

Предоперативната радиотерапија се спроведува како брахитерапија или како надворешна радиотерапија, а има за цел а ги девитализира туморските клетки и да ја отежне имплантацијата на туморот.

Но, предоперативната радиотерапија може да ја оневозможи правилната проценка на длабочината на продорот на туморот во миометриумот, доколку временскиот период помеѓу завршувањето на зрачната терапија и операцијата е поголем од 10 дена. Имено, регресијата на туморот може да настане многу брзо, така да на хистолошките препарати може да изгледа како да се работи за површинска инвазија, а всушност била присутна длабока инвазија.

Интракавитарното предоперативно зрачење се спроведува со комбинирање на утерини и вагинали извори на зрачење и тоа најчесто се користи како радиоактивен извор цезиум (Cs-137) или иридиум (Ir-192).

Во стадиум I и II на болеста, потребно е да се достави на серозата на утерусот (матка) доза од 60 Gy, а на површината на вагината доза од 50 Gy.

По интракавитарното зрачење, не се чека како порано 6 недели, туку оперативниот зафат би требало да се направи во период од 25-48 часа. ВО тој случај сеуште не е можно да настанат такви промени кои би оневозможиле правилна проценка на инфилтрацијата на миометриумот.

Stokes и неговите соработници утврдиле дека дека бројот на карлични рецидиви и дистантни метастази кај пацинетите со лошо и недиференциран ендометријален карцном бил значително помал доколку било спроведено предоперативно интракавитарно зрачење. Но, за добро и средно диференцираните тумори (G1 и G2), интракавитарното предоперативно зрачење не покажало поголем бенефит од постоперативното зрачење.

Индикација за спроведување на предоперативно надворешно зрачење се пациентите кај кои се сомневаме дека дошло до екстраутерино (надвор од матката) расејување, но сепак дека туморот е сеуште локализиран во малата карлива (Стадиум III).

Пациенти во Стадиум III на болеста, кај кои, врз основа на клиничкиот наод се открива инвазија на грлото на матката, посебно ако постои инфилтрација на параметриумите, може да се спроведе предоперативно зрачење во пределот на целата мала карлица.

Индикација за предоперативна зрачна терапија е и голем утерус со анапластичен (недиференциран тумор), кај кој поради големината на туморот не може да се спроведе интракавитарна апликација. Затоа, во тие случаи се озрачува пределот на малата карлица. Се спроведува надворешна радиотерапија со линеарен акцелератор со користење на високоенергетски фотони (15-25 MV). Се користи техника на 4 зрачни полиња (предно, задно и две странични) и се остварува доза од 40 Gy, а потоа се продолжува зрачната терапија со примена на една интракавитарна апликација, после која следи операцијата.

Постоперативна радиотерапија

Во комбинираниот пристап, радиотерапијата може да следува и после оперативниот зафат и во тој случај говориме за постоперативна радиотерапија. Се спроведува како надворешна радиотерапија на карлицата преку 4 зрачни полиња (предно, задно и две странични) т.н. „box“ техника, со високоенергетски фотони (x-зраци со енергија до 15-25 MV) произведени од линеарен акцелераатор. Дозата која се остварува на овој начин е 45-50 Gy, во тек на 4-5 недели.

Индикација за постоперативна радиотерапија се факторите на ризик кои сугерираат висока веројатност за рецидивирање на болеста, како на пример:

  • одредени хистолошки типови на болеста,
  • инфилтрација на миометриумот поголема од половината од неговата дебелина (стадиум IC),
  • зафаќање на цервикалната строма (стадиум IIB),
  • присутни метастази во лимфните јазли.

Надворешната радиотерапија може да се комбинира со дополнителна „boost“ доза од 10-15 Gy, која се додава со интакавитарна брахитерапија, повторно заради превенција на вагиналните рецидиви.

Во случаите кога не постојат индикации за постоперативна надворешна радиотерапија (не постои идникација за озрачување на целата мала карлица), се реализира една интракавитарна апликација, при која се покрива горната третина, односно половина на вагината со доза од 50-60 Gy, пресметана на 0.5 cm од вагиналната слузница. Со ваквиот распоред на дозата се постигнуваат извонредни резултати во превенирањето на вагиналните рецидиви, без да се посериозно озрачат и оштетат околните структури.

Дефинитивна радиотерапија

Зрачната терапија на ендометриумот може да биде и дефинитивна. Тоа значи да се радиотерапијата користи како самостоен и единствен тераписки модалитет.

Се користи во третманот на неоперабилни случаи.

Мора да се напомене дека овде се работи за случаи кај кој не се познати факторите на ризик и хистопатолошкиот оперативен стејџинг, кои се познати кај оперираните болни, а кои се добиваат со преглед на оперативниот материјал.

При постоење на болест ограничена само на ендометриумот, зафатеноста на карличните лимфни јазли е околу 5%, додека при инфилтрација на карциномот низ миометриумот до серозата, зафатеноста на истите групи на лимфни јазли расте на 40-50%.

Од тука е јасно дека, за да се постигне оптимален зрачен третман, е неопходна комбинација на два зрачни модалитети: надворешна радиотерапија и брахитерапија, со цел да се постигне подобра локална контрола на туморот на матката и на евентуалните метастази во карличните лимфни јазли.

Со надворешната радиотерапија, преку исти полиња и услови, како и кај постоперативното зрачење, се доставува доза од 45-50 Gy, а потоа со интракавитарна апликација се додава уште доза од 25-35 Gy пресметна на серозата на матката.

Во раните стадиуми на боеста, дефинитивната радиотерапија може да се реализира во целост само со интракавитарна апликација. При тоа се остваруваат дози од 60-70 Gy во волумен кој ја зафаќа матката во целина, со озрачување и на горната третина од вагината со доза од 50 Gy.

Палијативна радиотерапија

Палијативната радиотерапија нема за цел излекување на пациентот, туку само ублажување на постоечките симптоми на болеста и подобрување на квалитетот на животот на пациентот.

Таа најчесто се применува со цел да ги отстрани симптомите кои се јавуваат како резултат на локалното ширење на туморот, а тоа се: крварење и јаки болки во пределот на туморот.

Исто така, палијативната радиотерапија се користи и кај пациенти со симптоми од метастазичното ширење на болеста.

Карциномот на телото на матката може да даде коскени метастази придружени со интензивна коскена болка. Палијативната радиотерапија доведува до значително намалување на болката во регијата која се озрачува и до спречување на патолошко кршење на зафатената коска. Со тоа го подобрува и квалитетот на животот на болниот.

Палијативната радиотерапија се спроведува со надворешно зрачење, при што се користат скратени зрачни шеми, со повисоки дневни дози, а помала вкупна доза отколку кај дефинитивната радиотерапија. Целта е да што побрзо и поефикасно се намалат симптомите.

При постоење на метастази во мозокот се применува палијативна зрачна терапија, при што се озрачува целиот мозок со вкупна доза од 30 Gy. На тој начин се ублажуваат постоечките симптоми (главоболка, вртоглавица, несигурен од, пореметена развотежа и друго) и се подобрува квалитетот на животот на пациентката.

Хемотерапија

Улогата на хемотерапијата како постоперативна (адјувантна), кај болни со ендометријален карцином, сé уште не е јасно дефинирана.

Таканареченатa „спасителна“ хемотерапија се користи во случаи на метастазирана болест, но со мошне несигурен ефект.

Најчесто користен цитостатски режим е комбинацијата на cisplatil и аdriamycin по 50mg/m2, администрирани на секој 3 недели.

Хормонотерапија

Хормонотерапијата со медроксипрогестерон ацетат има свое место, во ретки случаи, при тумори со хормон-позитивни рецептори, меѓутоа, и тогаш е со стапка на одговор од само околу 20%.