• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Превенција и скрининг кај карцином на дебело црево Печати
Индекс на артикл
Превенција и скрининг кај карцином на дебело црево
Скрининг тестови за колоректалниот карцином
Сите страници

Бидејки не е позната причината за настанувањето на кациномот на дебелото црево, како и сите можни фактори на ризик, не е можно да се спроведе адекватно спречување на болеста. Сепак, како превенција се наведува избегнување на оние фактори на ризик на кои може да влијаеме и да ги контролираме.

Денес се повеќе се спроведуваат испитувања за причините и превенцијата на карциномот на дебелото црево. Досегашните резултати од овие истражувања покажуваат дека ова малигно заболување постепено се развива од бенигните полипи. Откривањето на присутните полипи и нивно хируршко отстранување може да помогне во спречувањето на развој на карциномот на дебелото црево.

Врз основа на различни докази, превентивните мерки вклучуваат и правилна, здрава исхрана, со внесување на помалку масти, а поголема количина на овошје и зеленчук во исхраната.

Некои истражувачи сметаат дека нискокалоричната исхрана, сиромашна со масти од животинско потекло, а богата со растителни влакна, има влијание во превенцијата на ракот на дебелото црево.

Внесување на помала количина на црвено месо, редовна физичка активност, одржување на нормална телесна тежина, исто така го намалуваат ризикот од настанување на карциномот на дебелото црево.

Се истражува и ефектот на витамините А, Е, Д, Ц, на фолната киселина, калциумот, селенот, аспиринот, cox-2 инхибиторите во спречувањето и забавувањето на растот на полипите и карциномот.

Сеуште не постојат препораки за нивно користење во превенцијата на карциномот на дебелото црево, но истражувањата продолжуваат.

Калциумот, витаминот Д и фолатите, во последните објавени истражувања, се наведуваат како ветувачки хемопревентивни агенси.

Бројни истражувања го испитуваат влијанието на престанокот на пушењето, земањето на прехрамбени додатоци, аспирин и слични лекови, смалувањето на консумирање алкохол и зголемената физичка активност во превенцијата на карциномот на дебелото црево.

Откриено е да промените на одредени гени го зголемуваат ризикот од појава на рак на дебелото црево. На лицата, кои во своето семејство имат неколку членови заболени од рак на дебелото црево, може да им помогне разговор со генетски советник, кој ќе направи тест во кој се гледа дали дошло до некаква генетска промена, која би ја зголемила веројатноста за настанување на карциномот на дебелото црево. Ако дошло до такви промени, тоа не мора да значи дека и ќе се развие карциномот на дебелото црево, но во тој случај добро би било да се поразговара со доктор за начините на превенцијата и раното откривање на карциномот.

Скрининг кај карцином на дебело црево

Во САД годишно се дијагностицираат приближно 150 000 лица со колоректален карцином, и околу 50 000 лица умираат годишно. Сепак, ова малигно заболување, во голема мера може да се открие со редовен скрининг, во неговата рана, почетна фаза, кога е и лекувањето најуспешно.

Американското Друштво за Гастроинтестинална Едноскопија (American Society for Gastrointestinal Endoscopy) има своја wеб страница (www.screen4coloncancer.org), која е за едукација на популацијата за важноста на скринингот на карциномот на дебелото црево и за тоа како тој може да се превенира.

Доколку сте на возраст над 50 години или имате позитивна фамилијарна историја за карцином на дебело црево, треба да се консултирате со лекар, кој ќе ви ги пепорача скрининг тестовите за рана детекција на карциномот.

Скринингот го спасува животот.

Скринингот за колоректалниот карцином ги спасува животите на два важни начини:

  • со рано откривање и отстранување на преканцерозните полипи, пред да тие станат канцерозни,
  • со откривање на карциномот во раните стадиуми, кога тој може успешно да се лекува.

Секој маж или жена би требало да се подвргне на скрининг тестирање, почнувајќи на возраст од 50 години. Оние лица кои имаат висок ризик за развој на овој малигном, како и оние кои се со позитивна фамилијарна историја на болеста, треба да разговараат со својот лекар за тоа дали треба да почнат со скрининг и порано. Една студија открила дека смртноста од колоректалниот карцином опаднала за околу 5% (2002 - 2004 год), и тоа најмногу поради превенција преку скрининг и отстранување на преканцерозните полипи.