• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Видови на тумори
Третмански опции Печати
Индекс на артикл
Третмански опции
Радиотерапија
Хемотерапија
Сите страници

За одредување на најадекватна тераписка опција за одреден пациент, се разгледуваат многу фактори, како на пример: стадиумот на болеста, градусот на туморот, возраста на пациентот, неговата општа состојба и други фактори. Секој пациент треба да се разгледува одделно и да се избере најдобрата тераписка опција за него.

Расположиви тераписки опции за карциномот на желудникот се:

  • хируршки третман,
  • радиотерапија,
  • хемотерапија.

Кој од овие тераписки опции, или нивна коминација, ќе се примени, зависи од сите претходно наведени фактори.

Хируршки третман

Хируршкиот тртман е единствена куративна тераписка опција во лекувањето на карциномот на желудникот. Хемотерапијата и радиотерапијата се применуваат како адјувантни на хирургијата или како палијативни методи.

Јапонските автори направиле поделба на оперативното лекување на четири групи:

  • апсолутно куративна оперативна постапка,
  • релативно куративна оперативна постапка,
  • релативно некуративна оперативна постапка,
  • некуративна оперативна постапка.

Апсолутно куративно лекување е можно само при отсуство на перитонеални и далечни метастази. При тоа, ресекционата линија е на 5 cm во здравото ткиво, а се спроведува и комплетна хируршка ексцизија и на следниот низ на лимфни јазли, кои се наоѓа над зафатениот (метастатски) лимфен низ.

Релативно куративната операција се спроведува во случаите кога постои зафатеност од малигниот процес и на серозата на желудникот, а е направена хируршка есцизија само на ланецот на метастатски зафатените лимфни јазли. Прогнозата на оваа група е полоша, а петгодишното преживување изнесува под 10%.

Суптоталната гастректомија и радикалната тотална гастректомија се двете главни оперативни процедури кои се користат. Која од нив ќе се примени, зависи од големината, локализацијата, хистологијата, проширеноста на туморот, и секако, од изборот на хирургот.

При спроведување на суптотална гастректомија се врши отстранување на долниот (дистален) дел на желудникот (една половина или две третини од желудникот), вклучувајќи 5 до 6 cm од нормалното, здраво ткиво околу лезијата, дел од оментумот и дел од дванаестопалачното црево. Освен во случај на сарком на желудникот, кој ретко метастазира во лимфните јазли, во сите други случаи се прави и оперативно отстранување на регионалните лимфни јазли (лимфни јазли во порта хепатис и целијачни лимфни јазли). Обично слезенката не се отстранува, освен кога постои очигледна инфилтрација или проширеност на примарната лезија и во проксималниот (горниот) дел на желудникот.

Радикалната гастректомија е оперативен зафат при кој се отстранува целиот желудник, долниот дел од хранопроводникот или горниот дел од дванаестопалачното црево (зависно од локализацијата на примарниот тумор), оментумот, а често се отстранува и слезенката. Истовремено, оперативно се отстрануваат и регионалните лимфни јазли. Радикалната гастректомија се применува доколку примарната лезија е локализирана во проксималниот дел и/или зафаќа поголем дел од телото на желудникот. Реконструкцијата на гстроинтестиналниот континуитет се спроведува со неколку постапки, а која од нив ќе се примени, ќе зависи од оперативниот наод и видот на спроведената операција.


Радиотерапија кај карцином на желудникот

Радиотерапијата се применува како адјувантна, пред или постоперативна постапка, или како палијативна радиотерапија.

Палијативната радиотерапија нема за цел излекување на пациентот, туку пред се, ублажување на симптомите и знаците на болеста, како и отстранување на некои компликации, кои се јавуваат како резултат на локалното, локорегионалното ширење на туморот, или како последица од постоечките оддалечени метастази.

Улогата на радиотерапијата е, пред сé, функционална.

Аденокарциномот на желудникот се смета за радиосензитивен тумор, така што со зрачната терапија, со примена на средно високи дози, може да се постигне намалување на симптомите, причинети од малигната опструкција. Но, истовремено е познато дека карциномите на желудникот се релативно радиорезистентни тумори, односно, аплицирањето на дози кои би овозможиле подолготрајна контрола на растот на туморот, е ограничено од радиосензитивноста на околните ткива и органи. Вака високи дози (куративни) не би можеле да се применат, без висок ризик од сериозни оштетувања на здравите околни структури и органи.

Зрачната терапија се спроведува како надворешна радиотерапија, која е најчесто користен тип на зрачна терапија. Тоа е локална терапија, која ги уништува карциномските клетки само во регијата која се озрачува. Се спроведува со специјални машини (линеарни акцелератори), кои произведуваат рендгенски зраци со висока енергија (15 МeV). Зраците минуваат низ телото на пациентот од надвор и затоа се нарекува надворешна радиотерапија.

Во текот на изминатите неколку декади, со воведувањето на сè пософистицирани и попрецизни техники на зрачење, постигнат е огромен напредок во радиотерапијата. Со овие модерни техники на зрачење се постигнува прецизно доставување на повисока доза во пределот на туморот, а минимално озрачување на околните ткива. Исто така, се постигнува и подобра локална контрола, како и помалку акутни и доцни несакани ефекти.

Тродимензионалната конформална радиотерапија (3Д КРТ) користи компјутерски софтвер за интегрирање на КТ снимките од внатрешните ткива и органи на пациентот. Тоа овозможува попрецизно формирање на високата волуменска радијациона доза соодветно на обликот на туморот. 3Д КРТ на тој начин ги намалила како акутните, така и доцните несакани токсични ефекти врз нормалните ткива и околни органи кај пациентите со карцином на желудникот, а од друга страна се постигнала повисока кумулативна доза во самиот тумор. Овие техники на зрачење покажале дека оваа дозна ескалација е поврзана со повисок процент на долготрајна локална контрола на болеста. Колку дозата во туморот е поголема, толку и резултатите од радиотерапијата се подобри.

Постоперативна (адјувантна) радиотерапија

Примената на постоперативната радиотерапија кај карциномот на желудникот има за цел да ја зголеми локалната контрола на болеста, односно, да ја намали можноста за локален рецидив. Локорегионалниот релапс, кој се јавува по хируршкиот третман, се јавува во висок процент кај оперираните пациенти. Тој претставува проблем во понатамошното лекување.

Постоперативната радиотерапија се спроведува со надворешно зрачење, со линеарен акцелератор со користење на високоенергетски фотони. При тоа, во зрачното поле е вклучено лежиштето на туморот како и регионалниот лимфен базен.

Досегашните спроведени клинички студии, кои ја испитувале ефикасноста на постоперативната (адјувантна) радиотерапија, не се доволни да ја поддржат рутинската примена на постоперативната радиотерапија надвор од рамките на контролираните клинички иследувања и студии.

Предоперативна радиотерапија

Предоперативната радиотерапија се спроведува со цел да се намали примарниот масивен тумор, кој иницијално не е операбилен. Оваа зрачна терапија се спороведува кај внимателно селектирани пациенти. Целта е да првично неоперабилниот тумор, стане операбилен. Сепак, овој вид на радиотерапија поретко се користи. Почесто, за намалување на локално напреднатиот тумор, се применува предоперативна хемотерапија.

Палијативна радиотерапија

При палијативната радиотерапија, во зрачното поле е вклучен примарниот тумор и регионалниот лимфен базен.

Доколку се работи за лезија на проксималниот дел, во зрачното поле се вклучува и езофагогастричниот спој, односно дисталниот дел на хранопроводникот во должина од 3-9cm.

Наједноставна постапка е да радиотерапијата се спроведува преку две спротивни паралелни зрачни полиња (предно и задно), но сепак, за да се постигне подобра заштита на околните здрави структури и органи, како и за да се добие подобар дозен распоред, најчесто се применува зрачна техника со користење на повеќе влезни зрачни полиња. Во зрачниот волумен неминовно се вкучени бубрезите, дел од срцето и црниот дроб. Со цел да се максимално заштитат здравите ткива и органи, при планирањето и спроведувањето на зрачната терапија, се користат соодветни заштити за овие органи.

Зрачната терапија се остварува во дневни фракции од по 180-200 cGy до постигнување на тотална туморска доза од 45-52 Gy. По остварување на доза од 45 Gy, зрачните полиња се намалуваат. Соодветното прецизно планирање овозможува примена на повисоки дози кои се движат од 55 до 60 Gy.


Хемотерапија

Цитостатската терапија се применува во третманот на карциномот на желудникот. При тоа, таа може да се спроведува како: постоперативна (адјувантна) и како предоперативна, како и за лекување на метастаската болест.

Постоперативната хемотерапија се аплицира кога хистолошкото изледување на оперативниот материјал укажува на висок ризик за рецидивирање или метастазирање на болеста.

Предоперативната хемотерапија т.н. неоадјувантна хемотерапија има за цел да го намали туморот и со тоа да го доведе во операбилна состојба.

Пред започнувањето на хемотерапијата, неопходно е хистолошко дијагностицирање на туморот, за да може да се спроведе адекватно лекување. Така, иако лимфомите на желудникот се јавуваат многу ретко, нивниот третман сосема се разликува од оној на аденокарциномот на желудникот.

Во изминативе триесет години главна улога во хемотерапијата на аденокарциномот на желудникот има 5-fluorouracil кој во почетокот бил употребуван самостојно, како монотерапија, а подоцна и во комбинација со други цитостатици (полихемотерапија).

Најчесто користена полихемотерапија е комбинацијата на 5-fluorouracil, mitomycin (CM-протокол) или комбинација на трите цитостатици: 5-fluorouracil, mitomycin и adriamycin (FAM-протокол).

FAMTX- протоколот (5-fluorouracil, mitomycin, adriamycin и methotrexate) дава подобар одговор, но истовремено е и значително потоксичен.

Во последнава декада, 5-fluorouracil-от се аплицира заедно со фолна киселина, за која е докажано дека го потенцира дејството на 5-fluorouracil-от. Различни автори препорачуваат и применуваат режими со ниски, средни или високи дози на фолна киселина.

Во поновите иследувања се вклучени и цитостатиците од поновата генерација.

Несомнено е дека примената на цитостатската терапија во третманот на метастатската болест дава одговор, но неговото траење е кратко (пократко од 6 месеци), а постигнување на комплетна ремисија е многу ретко.

Во однос на адјувантната примена на цитостатската терапија, и покрај неколкуте грижливо водени студии, сé уште нема дефинитивна потврда за бенефитот постигнат со кој било од користените комбинирани режими.